2-2-4 الگوهای مختلف مدیریت سود…………………………………………………………………….18
2-2-4-1 الگوی بدست آوردن آرامش……………………………………………………………………18
2-2-4-2 الگوی حداقل کردن سود………………………………………………………………………..19
2-2-4-3 الگوی حداکثر کردن سود………………………………………………………………………..19
2-2-4-4 الگوی هموارسازی سود………………………………………………………………………….19
2-2-5 انگیزه های مدیریت سود…………………………………………………………………………….20
2-2-5-1 انگیزه های مربوط به منافع شرکت……………………………………………………………20
2-2-5-2انگیزه های مربوط به منافع شخصی……………………………………………………………23
2-2-6 اقلام تعهدی……………………………………………………………………………………………….25
2-3 عدم تقارن اطلاعاتی………………………………………………………………………………………..27
2-3-1 تعریف عدم تقارن اطلاعاتی…………………………………………………………………………28
2-3-2 انواع عدم تقارن اطلاعاتی…………………………………………………………………………….28
2-3-3 عدم تقارن اطلاعاتی و مدیریت سود……………………………………………………………..29
2-4 سرمایه گذاران نهادی………………………………………………………………………………………30
2-5 صندوق های سرمایه گذاری مشترک…………………………………………………………………32
2-5-1 تعریف صندوق های سرمایه گذاری مشترک………………………………………………….32
2-5-2 انواع صندوق های مشترک سرمایه گذاری……………………………………………………..33

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

2-5-3 مزایای صندوق های مشترک سرمایه گذاری…………………………………………………..35
2-5-4 معایب صندوق های مشترک سرمایه گذاری…………………………………………………..36
2-5-5 ریسک سرمایه گذاری در صندوق های مشترک سرمایه گذاری ……………………….37
2-5-6 کارمزد ارکان و هزینه های صندوق……………………………………………………………….37
2-5-7 درآمد و بازده صندوق های مشترک سرمایه گذاری…………………………………………38
2-5-8 صندوق های سرمایه گذاری و عدم تقارن اطلاعاتی و مدیریت سود………………….38
بخش دوم-پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………40
2-6 تحقیقات انجام شده در خارج از کشور………………………………………………………………40
2-7 تحقیقات انجام شده در داخل کشور…………………………………………………………………..43
2-8 خلاصه فصل دوم……………………………………………………………………………………………52
فصل سوم : روش شناسی تحقیق
3-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………….54
3-2 روش تحقیق…………………………………………………………………………………………………..55
3-3 تدوین فرضیات تحقیق…………………………………………………………………………………….56
3-4 جامعه و نمونه آماری و قلمرو تحقیق…………………………………………………………………56
3-5روش و ابزار گردآوری اطلاعات………………………………………………………………………..56
3-6تعریف عملیاتی متغیر های تحقیق………………………………………………………………………57
3-6-1 مدیریت سود……………………………………………………………………………………………….57
3-6-2 عدم تقارن اطلاعاتی……………………………………………………………………………………..58
3-6-3 صندوق های سرمایه گذاری………………………………………………………………………….58
3-6-4 متغیرهای کنترلی………………………………………………………………………………………….59
3-7معرفی مدل تحقیق……………………………………………………………………………………………60
3-8آزمون های آماری مورد استفاده………………………………………………………………………….61
3-8-1 آمار توصیفی……………………………………………………………………………………………….61
3-8-2 ماهیت و منابع داده ها…………………………………………………………………………………..61
3-8-3 آزمون هاسمن………………………………………………………………………………………………63

3-8-4 آزمونF………………………………………………………………………………………………………63
3-8-5 آزمون معنادار بودن در الگوی رگرسیون………………………………………………………….64
3-8-5-1 آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون………………………………………………………….64
3-8-5-2 آزمون معنادار بودن ضریب……………………………………………………………………….64
3-8-6 آزمون استقلال خطاها………………………………………………………………………………….65
3-8-7آزمون نرمال بودن متغیر ها…………………………………………………………………………….65
3-8-8بررسی پایایی و ناپایایی داده ها………………………………………………………………………65
3-8-9ناهمسانی واریانس ها……………………………………………………………………………………66
3-9خلاصه فصل سوم…………………………………………………………………………………………….66
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها
4-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………68
4-2 آمار توصیفی داده ها……………………………………………………………………………………….68
4-3 آمار استنباطی…………………………………………………………………………………………………71
4-3-1 آزمون پایایی متغیرها…………………………………………………………………………………..71
4-3-2 تعیین مدل مناسب برای تخمین مدل رگرسیون………………………………………………72
4-3-3 آزمون فروض کلاسیک رگرسیون ……………………………………………………………….73
4-3-3-1 آزمون نرمال بودن توزیع متغیر وابسته………………………………………………………74
4-3-3-2 آزمون استقلال خطاها…………………………………………………………………………….74
4-3-3-3ناهمسانی واریانس ها……………………………………………………………………………….75
4-4 نتایج آزمون فرضیه ها……………………………………………………………………………………..76
4-4-1 آزمون فرضیه اول……………………………………………………………………………………….76
4-4-2 آزمون فرضیه دوم……………………………………………………………………………………….78
4-4-2 آزمون فرضیه سوم……………………………………………………………………………………..80
4-5خلاصه فصل چهارم…………………………………………………………………………………………80
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………83
5-2مروری بر اهداف، مسأله و روش تحقیق…………………………………………………………….83
5-3بررسی یافته‌ها و تفسیر نتایج تحقیق…………………………………………………………………..84
5-3-1فرضیه اول………………………………………………………………………………………………….84
5-3-2 فرضیه دوم………………………………………………………………………………………………..84
5-3-3 فرضیه سوم……………………………………………………………………………………………….85
5-4نتیجه گیری کلی……………………………………………………………………………………………..86
5-5محدودیت های تحقیق…………………………………………………………………………………….86
5-6پیشنهاد های کاربردی تحقیق…………………………………………………………………………….87
5-7پیشنهاد های آتی تحقیق……………………………………………………………………………………87
5-8خلاصه فصل پنجم…………………………………………………………………………………………..87
منابع فارسی………………………………………………………………………………………………………….88
منابع لاتین…………………………………………………………………………………………………………….92
پیوست ها
پیوست (الف)اسامی شرکت های نمونه مورد بررسی………………………………………………..94
چکیده انگلیسی……………………………………………………………………………………………………96
فهرست جداول
جدول(2-1) مروری بر پیشینه تحقیق……………………………………………………………………..49
جدول(4-1) آماره های توصیفی متغیرهای تحقیق……………………………………………………69
جدول( 4-2) آزمون ایم، پسران و شین…………………………………………………………………..71
جدول( 4-3) آزمون چاو………………………………………………………………………………………72
جدول(4-4) آزمون هاسمن……………………………………………………………………………………73
جدول( 4-5)آزمون جارکوبرا…………………………………………………………………………………74
جدول(4-6) آزمون استقلال خطاها…………………………………………………………………………75
جدول(4-7) نتایج حاصل از ناهمسانی واریانس……………………………………………………..75
جدول(4 -8) نتایج حاصل از برازش معادله رگرسیون………………………………………………76
جدول(4 -9) نتایج حاصل از برازش معادله رگرسیون………………………………………………79
فهرست شکل ها
شکل(4-1)چارچوب مفهومی تحقیق……………………………………………………………………….5
چکیده :
اطلاعات سودها مبناهایی اساسی برای تصمیم گیری سرمایه گذاران هستند. در سالهای اخیر ، بدلیل یک سری تقلب های قابل ملاحظه در حسابداری ، موضوع مدیریت سودها توجه بسیاری از دانشگاهیان و دست اندرکاران را به خود جلب کرده است.با این حال ، تمرکز اغلب مطالعات به چگونگی ارزیابی مدیریت سودها ، عوامل تأثیر گذار بر مدیریت سودها و نتایج اقتصادی کیفیت سودها محدود شده اند.
این پژوهش به بررسی چگونگی تاثیر عدم تقارن اطلاعات و مالکیت صندوق های سرمایه گذاری بر مدیریت سود شرکتها می پردازد. جامعه آماری تحقیق حاضر کلیه صندوق های سرمایه گذاری در دوره زمانی 1387الی 1391 میباشد. این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت توصیفی – همبستگی است .در این تحقیق مدیریت سود با استفاده ازمدل دیچاو و دیچومورد بررسی و ارزیابی قرار میگیرد. که در این مدل رابطه بین اقلام تعهدی و جریان های نقدی ، برای اندازه گیری مدیریت سود در نظر گرفته می شود.
نتایج بدست آمده از تحقیق نشان داد که عدم تقارن اطلاعاتی بر مدیریت سود تأثیر معناداری ندارد. همچنین بین طبقه بندی صندوق های سرمایه گذاری و مدیریت سود رابطه معناداری وجود دارد و می تواند بر مدیریت سود تأثیر گذار باشدو نتایج بدست آمده از این پژوهش می تواند در کلیه شرکتهای پذیرفته شده دربورس و سرمایه گذاران و سازمان بورس مورد استفاده قرار گیرد.
واژگان کلیدی:عدم تقارن اطلاعات ،مدیریت سود ،صندوق های سرمایه گذاری
فصل اول
کلیات تحقیق
۱-۱ مقدمه
یکی از اهداف گزارشگری مالی، ارائه اطلاعاتی است که برای سرمایه‌گذاران، اعتبار دهندگان و دیگر کاربران فعلی و بالقوه در تصمیم‌گیری‌های مربوط به سرمایه‌گذاری و اعتباردهی و سایر تصمیم‌ها، سودمند باشد. از جمله معیار‌های با اهمیتی که گروههای مزبور برای برآورد قدرت سودآوری شرکت، پیش‌بینی سودهای آینده و ریسک‌های مربوط به آن و همچنین ارزیابی عملکرد مدیریت استفاده می‌کنند، سود‌های جاری و گذشته شرکت است. سود نیز خود متشکل از اقلام نقدی و تعهدی است و اقلام تعهدی سود تا حدود زیادی در کنترل مدیریت هستند و وی می‌تواند برای بهتر جلوه دادن عملکرد شرکت و افزایش قابلیت پیش‌بینی سود‌های آینده در اقلام تعهدی سود دست برده و به اصطلاح امروزی سود را مدیریت کند. به بیان دیگر، مدیران تلاش می‌کنند تا با انتخاب روشهای مجاز حسابداری، نتایج قابل پیش‌بینی و ثابت خلق کنند، زیرا اغلب سرمایه‌گذاران و مدیران اعتقاد دارند شرکت‌هایی که روند سود‌آوری مناسبی دارند و سود آن‌ها دچار تغییرات عمده نمی‌شود نسبت به شرکت‌های مشابه، ارزش بیشتر و قابلیت پیش‌بینی و مقایسه بیشتری دارند.
مدیران به دلائل مختلف سود را هموار می‌کنند. یکی از اهداف اصلی در مدیریت سود ایجاد یک جریان با ثبات‌تر به منظور پشتیبانی از سطح سود پرداختنی بیشتر است.جریان سود با ثبات‌تر می‌تواند ریسک کمتر تلقی شود که به قیمت سهام بیشتر و هزینه‌های استقراض کمتر منجر می‌شود. هدف دیگر مدیریت سود، تمایل مدیران واحد تجاری برای افزایش قدرت پیش‌بینی سرمایه‌گذاران و کاهش ریسک شرکت است. به دلیل افزایش ثبات سود و کاهش نوسانات آن، سرمایه‌گذاران می‌توانند پیش‌بینی دقیق‌تری در مورد سود‌های آینده انجام دهند.
۱-۲ بیان مسأله تحقیق
اطلاعات سود‌ها مبناهایی اساسی برای تصمیم گیری سرمایه‌گذاران هستند. در سالهای اخیر، بدلیل یک سری تقلب‌های قابل ملاحظه در حسابداری، موضوع مدیریت سودها توجه بسیاری از دانشگاهیان و دست‌اندرکاران را به خود جلب کرده است. با این حال، تمرکز اغلب مطالعات به چگونگی ارزیابی مدیریت سود‌ها، عواملی که بر مدیریت سود‌ها اثر می‌گذارد و نتایج اقتصادی کیفیت سود محدود شده‌اند.
مدیریت سود زمانی روی می‌دهدکه مدیریت قضاوت شخصی خود را در گزارشگری مالی و ساختار معاملات اعمال می‌نماید. به گونه‌ای که گزارش‌های بدیل و جایگزینی را در رابطه با عملکرد شرکت جهت گمراه کردن برخی ذینفعان ارایه می‌نماید.اکثر مطالعات مربوطه از عدم تقارن اطلاعات1 و مالکیت نهادی و تأثیر آن‌ها بر مدیریت سود‌های شرکت چشم‌پوشی می‌کنند. با توجه به اینکه عدم تقارن اطلاعات معمولاً به نابرابری مقادیر اطلاعات به دست آمده از شرکت کنندگان متعدد بازار مربوط می‌شود و اطلاعات حسابداری اطلاعات نسبتاً دقیقی به آن‌هایی که در بازار هستند ارائه می‌کنند. بنابرین این اطلاعات به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا اقدامات عملیاتی شرکت را درک نموده و بنابرین عدم تقارن بین اطلاعات سرمایه‌گذاران و مدیریت را کاهش دهند و همچنین نهادهای سرمایه‌گذاری نیز در شناسایی شرایط عملیاتی شرکت‌ها و نظارت بر مدیریت،‌خوب عمل می‌کنند و بحث علمی زیادی بر سر این مسأله که سرمایه‌گذاران نهادی چگونه بر مدیریت سود‌ها اثر می‌گذارند،‌وجود دارد.
هانتون و همکاران در سال 2006 روش های تجربی را برای بررسی اینکه آیا شفافیت بیشتر سعی در مدیریت سود را کاهش می دهد یا خیر مورد بررسی قرار دادند و نتایج تحقیقات نشان داد که لزوم گزارش دهی شفاف تر می تواند سعی در مدیریت سود را کاهش داده یا تمرکز مدیریت سود را به روش هایی که کمتر قابل مشاهده هستند تغییر دهد.
ژائو و ژانگ2 در سال ۲۰۰۳ نشان دادند که بخش نسبتاً کوچکی از سرمایه‌گذاران با نارسایی مکانیسم‌های ارائه خدمات در بازار و ابزار نظارتی مواجه‌اند که این امر هزینه‌های جستجوی اطلاعات و تفسیر اطلاعات سرمایه‌ای را برای سرمایه‌گذاران نهادی افزایش می‌دهد. بنابرین میزان عدم تقارن اطلاعات سرمایه‌ای بین سرمایه‌گذاران و شرکتها باید تأثیر بیشتری بر روابط بین مؤسسات سرمایه‌گذاری و مدیریت سود‌ها داشته باشد.(یانهودای3،2013)
با توجه به تحقیقات و مطالعات انجام شده ، سرمایه گذاران نهادی به دلیل اینکه تمایل به نظارت و هدایت مدیراندارند ، نقش مهمی در بهبود کیفیت اطلاعات حسابداری ایفا می کنند و گزارش دهی شفاف تر می تواند تأثیر بیشتری بر مدیریت سود داشته باشد. بنابراین ،‌هدف ما در این تحقیق بررسی این موارد حل نشده است که، آیا سطح شفافیت اطلاعات محیط می‌تواند بر رفتار مدیریت سود شرکتها در بازار تأثیر گذارد؟ آیا همانطور که تمایل به ادامه روند وجوه متقابل ادامه می‌یابد، نوع متنوعی از ویژگیهای وجوه متقابل تأثیرات مختلفی بر اداره شرکتها خواهد داشت؟ اثر ترکیبی این دو عامل مهم بر مدیریت سود‌ها چگونه است؟
1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
امروزه مدیریت سود یکی از موضوعات بحث انگیز و جذاب در پژوهش‌های حسابداری به شمار می‌رود،‌به دلیل اینکه سرمایه‌گذاران به عنوان یکی از فاکتورهای مهم تصمیم‌گیری، توجه خاصی به رقم سود دارند.با توجه به اینکه نقش اصلی گزارشگری مالی، انتقال اثر بخشی اطلاعات به افراد برون سازمانی به روشی معتبر و به‌موقع است. مدیران می‌توانند از آگاهی خود درباره فعالیتهای تجاری شرکت برای بهبود اثر بخشی صورتهای مالی، به عنوان ابزاری برای انتقال اطلاعات به سرمایه‌گذاران و اعتبار دهندگان بالقوه، استفاده ‌نماید. با این حال، چنانچه مدیران برای گمراه کردن استفاده‌کنندگان صورتهای مالی از طریق اعمال اختیارات خود در زمینه گزینش‌های حسابداری در گزارشگری مالی، انگیزه‌هایی داشته باشند، احتمال می‌رود مدیریت سود رخ دهد. (نوروش و حسینی،1388)
درگیر شدن با مسأله مدیریت سود برای شرکتها کار خالی از مخاطره نیست. بنابراین منطق حکم می‌کند تنها هنگامی اقدام به مدیریت سود شود که انگیزه کافی برای آن وجود داشته باشد و منافع اینکار از هزینه‌ها و مخاطرات آن بیشتر باشد. که این انگیزه ممکن است مربوط به منافع شرکت با مربوط به منافع شخصی مدیریت باشد.(دستگیر و حسینی،1392)
محیط اطلاعاتی به احتمال زیاد اثرات جانبی زیادی بر اطلاعات حسابداری تحمیل می‌کند، درجه عدم تقارن اطلاعات شرکت می‌تواند بوسیله سیستم ارائه اطلاعات مؤثر که محیطی شفاف برای گزارش‌های مالی شرکت و حسابداری کیفیت سود ایجاد می‌کند، کاهش یابد.مدیران تحت نظارت قوی‌تر گزارش‌های حسابداری با کیفیت بیشتری ارائه می‌کنند که بیش از پیش بهبود در کیفیت سودهای شرکت را میسر می‌سازد. (هوتون4،2006) بنابرین یکی از ضرورتهای این تحقیق بررسی چگونگی تأثیر محیط اطلاعاتی و عدم تقارن اطلاعات بر مدیریت سود می‌باشد.
موضوع دیگری که قابل اهمیت است موضوع نهادهای سرمایه‌گذاری می باشد. نهادهای سرمایه‌گذاری، نهادهای حرفه‌ای هستند که در شرایط پشتیبانی مالی و بدست آوردن اطلاعات نسبت به سرمایه‌گذاران فردی برتری‌هایی دارند. سرمایه‌گذاران سطح بالای نهادی از طریق نظارت دقیق‌تر بر رفتار مدیریتی بیشتر از فعالیت‌های بازدارنده دولتی یا جمع‌آوری‌های ضمنی و انتشار اطلاعات در بازار سهام،انگیزه‌های مدیران را برای رفتار فرصت طلبانه از آن‌ها میگیرد. بنابرین،‌ سرمایه‌گذاران نهادی به دلیل اینکه تمایل به نظارت و هدایت مدیران دارند نقش مهمی در بهبود کیفیت اطلاعات حسابداری ایفا می‌کنند و مطمئن می‌شوند که مدیران به جای منافع خود ارزش دراز‌مدت شرکت را لحاظ می‌کنند.(بوش5،1998)
با توجه به مطالب گفته شده و با افزایش پیچیدگیهای دنیای تجارت امروزی، ضرورت انجام تحقیقات در مورد رابطه و تأثیر صندوق‌های سرمایه‌گذاری بر مدیریت سود با در نظر گرفتن متغیر عدم تقارن اطلاعات قابل احساس است.
۱-۴ اهداف تحقیق
شناخت پدیده مدیریت سود توسط سرمایه‌گذاران می‌تواند به درک بهتر مفهوم سود حسابداری، شناخت ویژگیها و محدودیت‌های آن وبه نحوی به سازمان بورس اوراق بهادار برای متمرکز کردن نظارت بر شرکتهایی که احتمال مدیریت سود برای آن‌ها بیشتر است کمک نماید.بنابراین هدف کلی تحقیق،بررسی چگونگی تأثیرعدم تقارن اطلاعات و مالکیت صندوق های سرمایه گذاری(کوتاه مدت و بلندمدت)بر مدیریت سود در بازار سرمایه می باشد.
۱-۵ سؤالات تحقیق
عدم تقارن اطلاعاتی بر مدیریت سود چه تأثیری دارد؟
طبقه‌بندی صندوق‌های سرمایه‌گذاری به بلندمدت و کوتاه‌مدت بر مدیریت سود چه تأثیری دارد؟
کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و مالکیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری بلند‌مدت بر مدیریت سود چه تأثیری دارد؟
1-6 چهارچوب مفهومی تحقیق
همانطور که در شکل(۱-۱) مشاهده می‌شود، می‌توان چنین فرض نمود که متغیر‌های عدم تقارن اطلاعاتی و مالکیت صندوق‌های سرمایه‌گذاریمی‌توانند بر مدیریت سود(متغیر وابسته) مؤثر باشند.
شکل ۱-۱ چهارچوب مفهومی تحقیق برگرفته از مدل یانهودای 2013
1-7فرضیه‌های تحقیق
عدم تقارن اطلاعات بر مدیریت سود تأثیر دارد.
طبقه‌بندی صندوق‌های سرمایه‌گذاری به بلند‌مدت و کوتاه‌مدت بر مدیریت سود تأثیر دارد.
کاهش عدم تقارن اطلاعات و مالکیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری بلندمدت بر مدیریت سود تأثیر دارد.
1-8 تعریف مفاهیم و واژه ه های کلیدی تحقیق
۱-8-۱ مدیریت سود
در ادبیات حسابداری تعاریف مختلفی در مورد مدیریت سود توسط محققین ارائه شده است. ارائه تعریف مناسب از مدیریت سود مستلزم شناخت هدف و انگیزه از مدیریت سود وکاربرد آن است.
اسچیپر6 (۱۹۸۹) مدیریت سود را گزارشگری مالی جانبدارانه و همراه با سوگیری تعریف می‌کند که بر اساس آن مدیران از روی تعمد و با تصمیم قبلی، در فرایند تصمیم‌گیری مالی مداخله نموده تا برخی منافع را عاید خود سازند.
هیلی و والن7 (۱۹۹۹) معتقدند مدیریت سود هنگاهی رخ می‌دهد که مدیران از قضاوتهای شخصی خود در گزارشگری مالی استفاده کنند و ساختار معاملات را جهت تغییر گزارشگری مالی دستکاری می‌نمایند. این هدف یا به قصد گمراه نمودن برخی از صاحبان سهام در خصوص عملکرد اقتصادی شرکت صورت میگیرد، یا به منظور تأثیر بر نتایج قرارداد‌هایی است که انعقاد آن‌ها منوط به دستیابی به سود مشخصی می‌باشد.
اسکات8 (۱۹۹۷) به مدیریت سود به عنوان اختیار شرکت در انتخاب سیاست‌های حسابداری برای دستیابی به برخی اهداف خاص مدیریت اشاره می‌کند.
دی جورج9 و همکاران (۱۹99) مدیریت سود را به عنوان نوعی دستکاری مصنوعی سود توسط مدیریت جهت حصول به سطح مورد انتظار سود برای برخی مقاصد خاص (از جمله حصول پیش‌بینی تحلیل گران یا برآورد روند سود های قبلی برای پیش‌بینی سود‌های آتی) تعریف کرده‌اند.
بیتی10 (۱۹۹۴) مدیریت سود را به عنوان فرایند تصمیم‌گیری آگاهانه با رعایت اصول پذیرفته شده حسابداری، به منظور رساندن سود گزارش شده به سطح مورد نظر، تعریف کرده است.(کاشانی پور،1389)
در این تحقیق ، مدیریت سود به عنوان متغیر وابسته به کار می رود که بر اساس مدل DD(پیشنهاد شده توسط دیچو و دیچاو،2002) محاسبه می کنیم که در این مدل رابطه بین اقلام تعهدی و جریان های نقدی ، برای اندازه گیری مدیریت سود در نظر گرفته می شود.
1-8-2 عدم تقارن اطلاعاتی
نظریه عدم تقارن اطلاعات، موضوعی مهم و بحث برانگیز در حسابداری مالی است که به طور معمول در بورس اوراق بهادار رخ می‌دهد.ویلیام آراسکات11 در کتاب تئوری حسابداری مالی، عدم تقارن اطلاعات را مزیت اطلاعاتی برخی از طرفهای معامله نسبت به سایرین در یک داد و ستد بازرگانی تعریف می‌کند.وی یکی از اثرات وجود اطلاعات نامتقارن را اخلال در عملکرد درست بازارهامعرفی نمود.
پدیده عدم تقارن اطلاعات از آنجا ناشی می‌شود که سرمایه‌گذاران تصمیم‌های مالی خود را بر اساس اطلاعاتی می‌گیرند که بوسیله مدیریت شرکت تهیه شده است. در‌واقع بین استفاده کنندگان اطلاعات با تهیه‌کنندگان اطلاعات تضاد منافع وجود دارد.در این پژوهش، عدم تقارن اطلاعاتی یکی از متغیر‌های مستقل بوده که برای اندازه‌گیری آن از انحراف معیار ریسک ویژه استفاده خواهد شد.طبق نظریه دیرکنس(1991) و کانگ فو (2005)، برای هر شرکت در هر سال، پسرفت مدل بازار را محاسبه کرده و سپس انحراف استاندارد تفاوت بین بازده واقعی و بازدهی طبیعی تخمین زده شده توسط مدل بازار را بدست آورده و آن را به عنوان نماینده‌ای برای عدم تقارن اطلاعات استفاده خواهیم کرد.
1-8-3سرمایه‌گذاران نهادی
سرمایه‌گذاران نهادی به سازمان‌ها و نهادهایی گفته می‌شود که تعداد عمده از سهام یک شرکت را در اختیار دارند مانند مؤسسات سرمایه‌گذاری، بانک‌ها، شرکت‌های دولتی و امثال اینها.
مطابق تعریف بوش (۱۹۹۸) عموماً این‌گونه تصور می‌شود که حضور سرمایه‌گذاران نهادی ممکن است به تغییر رفتار و رویه‌های شرکت‌ها منجر شود. این امر از فعالیت‌های نظارتی که این سرمایه‌گذاران انجام می‌دهند، نشأت می‌گیرد. همچنین بوش بیان می‌دارد که سرمایه‌گذاران نهادی از طریق جمع آوری اطلاعات و قیمت گذاری تصمیمات مدیریت به طور ضمنی و از طریق اداره نحوه عمل شرکت به طور صریح بر شرکت نظارت می‌کنند.
حساس یگانه، مرادی و اسکندر (۱۳۸۷) نشان دادند که سرمایه‌گذاران نهادی، ناظران فعال بر تصمیمات و رویه‌های اتخاذ شده از سوی مدیریت هستند و توان تنبیه مدیرانی را که در جهت منافعشان حرکت نمی‌کنند را نیز دارا هستند.
1-8-4صندوق‌های سرمایه‌گذاری
صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک یکی از انواع واسطه‌های مالی و از جمله نهادهایی هستند که با فروش پیوسته واحد سرمایه‌گذاری خود عموم مردم، وجوهی را تحصیل و آن‌ها را در ترکیب متنوعی از اوراق بهادار شامل سهام، اوراق قرضه، ابزار‌های کوتاه‌مدت بازار پول و داراییهای دیگر، با توجه به هدف صندوق، به طور حرفه‌ای سرمایه‌گذاری می‌کنند. ترکیب دارایی های صندوق مشترک، پرتفوی یا سبد صندوق شناخته می‌شود و خریداران واحد‌های سرمایه‌گذاری صندوق‌ها،‌ نسبت به سهم خود بخشی از مالکیت سبد اوراق بهادار صندوق را بدست می‌آورند. هر واحد سرمایه‌گذاری صندوق بیانگر نسبت مالکیت هر یک از سرمایه‌گذاران در دارایی های صندوق و در‌آمد ناشی از آن داراییهاست. طبق قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، صندوق سرمایه‌گذاری «نهاد مالی است که فعالیت اصلی آن سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار می‌باشد و مالکان آن نسبت به سرمایه‌گذاری خود، در سود و زیان شریک‌اند.»
1-9 قلمرو تحقیق
– قلمرو موضوعی تحقیق به بازار های سرمایه و مسائلی برمی گردد که شرکت ها با آن مواجه هستند،که یکی از این موضوعات بسیار مهم که در این تحقیق مورد بررسی قرار می گیرد، تکنیک مدیریت سود و تأثیرعدم تقارن اطلاعاتی و مالکیت صندوق های سرمایه‌گذاری12 بر مدیریت سوددر بازار سرمایه می‌باشد.
– قلمرو مکانی تحقیق، بازار سرمایه کشور مشخصاٌ صندوق های سرمایه گذاری مشترکمی‌باشد که بر اساس داده های مورد نیاز از گزارش های فشرده سازمان بورس اوراق بهادار استخراج و دسته بندی شده است.
– قلمرو زمانی تحقیق از ابتدای سال 1387 تا پایان سال ۱۳۹۱ (دوره پنج ساله) می‌باشد.
1-10روش تحقیق و جمع آوری داده ها و اطلاعات
تحقیق حاضر از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی است که در آن از اطلاعات واقعی موجود و روش‌های آماری برای آزمون فرضیه‌ها استفاده می‌شود و روش انجام آن از نوع توصیفی بوده و به منظور تدوین فرضیه‌ها و یا آزمون آن از روش همبستگی استفاده شده است. (روش تحقیق، توصیفی-همبستگی می‌باشد).
روش گرد‌آوری اطلاعات را می‌توان در دو دسته طبقه بندی کرد:‌ روشهای کتابخانه‌ای و روشهای میدانی.در این تحقیق بخشی از اطلاعات که عمدتاً جهت تهیه و تدوین مبانی نظری تحقیق مورد استفاده قرار گرفته است، به روش کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده است. بدین منظور از کتب، پایان‌نامه‌های تحصیلی داخلی و مقالات خارجی جهت مطالعه ادبیات موضوع و بررسی پیشینه تحقیق استفاده شده است. بخش دیگری از اطلاعات مورد نیاز که در ارتباط با متغیر‌ها می‌باشد، به روش میدانی جمع‌آوری گردیده است. از این جهت از بانکهای اطلاعاتی سازمان بورس اوراق بهادار تهران و نرم‌افزار‌های موجود در و سایت‌های اینترنتی استفاده شده است. که اطلاعات جمع‌آوری شده بصورت فایل‌های اطلاعاتی در اکسل وارد شده و پس از جمع‌آوری و انجام محاسبات مورد نیاز جهت تجزیه و تحلیل آماده شده است و برای تجزیه و تحلیل نهایی داده‌ها و نتایج بدست آمده در تحقیق نیز از نرم‌افزار Eviews استفاده شده است.
1-11 استفاده کنندگان از نتایج تحقیق
نتایج این تحقیق می‌تواند برای اشخاص حقیقی یا حقوقی زیر، قابل استفاده باشد.
سرمایه‌گذاران: سرمایه‌گذاران هنگام استفاده از صورتهای مالی برای تصمیم‌گیری در رابطه با سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌ها یا فروش سهام باید به پدیده‌ی مدیریت سود توجه نمایند. اتکا به سود هر سهم، بدون در نظر گرفتن اثرات احتمالی مدیریت سود می‌تواند دارای نتایج نا‌مطلوبی باشد.شناخت پدیده مدیریت سود توسط سرمایه‌گذاران می‌تواند به درک بهتر مفهوم سود حسابداری، شناخت ویژگیها و محدودیت‌های آن، کمک نماید.
جامعه حسابداران رسمی: نتایج تحقیق حاضر به این دلیل مهم است که به موضوع افشاء در گزارشگری مالی، مربوط می‌شود. به لحاظ نظری، محتمل است که استفاده‌ی وسیع از پدیده ی مدیریت سود، زمینه‌ساز افشاهای گمراه‌کننده برای گزارشگری مالی باشد. به جامعه حسابداران رسمی که بخش قابل ملاحظه‌ای از شرکتهای بورس را حسابرسی می‌کنند، توصیه می‌شود در تدوین برنامه‌ی حسابرسی و اجرای روش‌های حسابرسی، به گونه‌ای مناسب به احتمال انجام مدیریت سود توسط شرکت‌های مورد حسابرسی توجه نمایند.
سازمان حسابرسی: به دلیل اینکه امکان بکارگیری اقلام تعهدی سود حسابداری برای انجام مدیریت سود توسط مدیر وجود دارد، لذا این سازمان به عنوان تدوین کننده استانداردهای حسابداری و حسابرسی باید به این انگیزه‌ی مدیران، هنگام تدوین استاندارد توجه نمایند. همچنین، باید توجه داشت که برخی از استانداردها نسبت به استانداردهای دیگر، به دلیل نیاز به اعمال قضاوت بیشتر در مورد آن‌ها و امکان برداشت‌های متفاوت از آنها، دارای زمینه‌ی بهتری برای انجام مدیریت سود هستند. بنابرین، سازمان حسابرسی باید محدوده‌ی هر استاندارد را تا حد ممکن، مشخص کند تا از این طریق بتواند آزادی عمل مدیران را کاهش دهد. البته باید توجه داشت که محدود کردن بیش از حد استانداردها ممکن است باعث کاهش سودمندی گزارشگری مالی شود. لذا وظیفه‌ی این سازمان، آن است که بین آزادی عمل مدیران و احتمال انجام مدیریت سود تعادل برقرار کند. از سوی دیگر، به دلیل وابستگی بیشتر مالکان حقوقی شرکتهای بورسی به دولت، دولت نقش مالک، حسابرس و تصمیم گیرنده‌ی اصلی شرکتهای مورد تحقیق را ایفا می‌کند. این موضوع می‌تواند موجب کاهش شفافیت اطلاعات مالی شود. بنابرین، یکی از راه حل‌های کاهش احتمال انجام مدیریت سود، کم کردن درصد مالکیت دولت در شرکتهای مورد تحقیق است. یکی از نتایج مثبت این راه حل، این است که موجب افزایش استقلال حسابرسی و آزادی عمل او می‌شود و این موضوع، افزایش قابلیت اتکای اطلاعات مالی و کاهش احتمال انجام مدیریت سود را در پی دارد.
سازمان بورس اوراق بهادارتهران: این سازمان باید نظارت کافی بر گزارشگری مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، اعمال کند. نتایج این تحقیق می‌تواند به این سازمان برای متمرکز کردن نظارت بر شرکتهایی که احتمال مدیریت سود برای آن‌ها بیشتر است کمک کند. همچنین این سازمان می‌تواند برای افزایش شفافیت گزارشگری مالی، زمینه‌ی حضور تحلیل‌گران مالی و بازارگردان‌ها را هرچه بیشتر فراهم آورد.(سجادی،1384)
۱-۱2 ساختار کلی تحقیق
در فصل اول به معرفی کلیات پژوهش در قالب بیان مسأله، اهمیت و ضرورت انجام پژوهش و بیان اهداف پرداخته شده و در ادامه فصل تشریح فرضیات پژوهش و همچنین تعریف متغیرهای اصلی و قلمرو تحقیق و چهارچوب مفهومی تحقیق ارائه گردید و در پایان فصل هم شیوه پژوهش و کاربرد نتایج آن ارائه گردیده است.در فصل دوم،‌ابتدا مبانی نظری و ادبیات موضوعی تحقیق مورد بحث قرار می‌گیرد و در انتهای آن نیز پیشینه تحقیق بیان می‌گردد. در فصل سوم، روش انجام تحقیق تشریح شده و جامعه و نمونه آماری بیان می‌شود. همچنین در این فصل فرضیه‌های تحقیق و متغیر‌ها و شیوه محاسبه آنها آورده خواهد شد و روش گرد‌آوری اطلاعات و مدل‌های آماری استفاده شده به طور مبسوط تشریح خواهد شد. در فصل چهارم، داده‌های جمع‌آوری شده تحقیق مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و فرضیه‌های تحقیق آزمون خواهد شد و سر انجام در فصل پنجم، نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌ها و تجزیه و تحلیل‌های انجام شده بیان گردیده و پیشنهاد‌هایی برای تحقیقات آتی ارائه می‌شود.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1 مقدمه
گزارش‌های مالی، منابع مهم اطلاعاتی برای تصمیم‌گیری های اقتصادی به شمار می روند که مدیران، سرمایه‌گذاران ، اعتباردهندگان و سایر استفاده‌کنندگان جهت رفع نیاز‌های اطلاعاتی خود از آن‌ها استفاده می‌کنند. از آنجایی که اطلاعات به صورت یکسان در اختیار استفاده‌کنندگان قرار نمی‌گیرد، بین مدیران و سرمایه‌گذاران عدم تقارن اطلاعات ایجاد می‌شود. عدم تقارن اطلاعات وضعیتی است که مدیران در مقایسه با سرمایه‌گذاران، دارای اطلاعات افشاء نشده بیشتری در مورد عملیات و جنبه‌های مختلف شرکت در آینده می‌باشند. همین امر سبب می‌شود که مدیران انگیزه و فرصت مدیریت سود را داشته باشند.
مدیریت سود زمانی روی می‌دهدکه مدیریت قضاوت شخصی خود را در گزارشگری مالی و ساختار معاملات اعمال می‌نماید. به گونه‌ای که گزارش‌های بدیل و جایگزینی را در رابطه با عملکرد شرکت جهت گمراه کردن برخی ذینفعان ارایه می‌نماید.مدیریت سود به عنوان کاهش آگاهانه نوسانات سطح سود تعریف می‌شود به گونه ای که سود شرکت عادی به نظر برسد و مدیران به دلایل مختلف سود را هموار می‌کنند.
که با توجه به این مطالب در این فصل در قسمت اول ابتدا مبانی نظری مربوط به مدیریت سود و الگوها و انگیزه‌های آن و بعد مبانی نظری مربوط به عدم تقارن اطلاعات و تأثیر آن بر مدیریت سود و در پایان سرمایه‌گذاران نهادی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و معایب و مزایای آن و تأثیر آن بر مدیریت سود تشریح می‌گردد و در قسمت دوم پیشینه تحقیق بیان می‌شود.
بخش اول : مبانی نظری تحقیق
۲-۲مدیریت سود
گسترش فزاینده فعالیتهای اقتصادی و پیچیدگی روز افزون آن‌ها از یک سود و لزوم توجه به اطلاعات دقیق حسابداری و گزارشگری مالی از سود دیگر، منجر به ایجاد تغییرات بنیادی مهم در تفکر و نظریه‌های حسابداری و بوجود آمدن روشهای تحلیلی و مدیریتی نوین در حسابداری شده است. یکی از مهمترین این تغییرات تأکید و توجه بیشتر بصورت سود و زیان است که بیش از این تأکید برروی ترازنامه بود که این امر منجر به ایجاد مقوله‌ای به نام مدیریت سود گردید.
مدیریت سود13 به عنوان فرآیند برداشتن گام‌های آگاهانه در محدوده اصول پذیرفته شده حسابداری برای رساندن سود گزارش شده به سطح سود مورد نظر تعریف شده است که عمل نزدیک کردن سود گزارش شده به سطح سود هدف از طریق دستکاری حسابداری انجام می‌گیرد. (کریمی زند، ۱۳۸۶)
امروزه مدیریت سود یکی از موضوعات بحث انگیز و جذاب در پژوهش‌های حسابداری به شمار می‌رود، به دلیل اینکه سرمایه گذاران به عنوان یکی از فاکتور‌های مهم تصمیم‌گیری، توجه خاصی به رقم سود دارند. پژوهش‌ها نشان داده است که نوسان کم و پایداری سود حکایت از کیفیت آن دارد، به این ترتیب سرمایه‌گذاران با اطمینان خاطر بیشتری، اقدام به سرمایه‌گذاری در سهام آن شرکتهایی می‌کنند که روند سود با ثبات‌تری داشته باشند. لذا در این راستا، مدیریت سود را می‌توان روشی برای آرایش اطلاع رسانی وضعیت مالی مطلوب شرکتها دانست که از طریق مداخله در فرآیند تعیین سود به انجام می‌رسد. (سپاسی، ۱۳۸۴)
امکان انتخاب رویه‌های حسابداری به مدیریت فرصت می‌دهد تا در مورد زمان شناخت و اندازه‌گیری هزینه‌ها و درآمدها تصمیم‌گیری کند.مدیریت انگیزه دارد با بکارگیری رویه‌های غیر محافظه‌کارانه حسابداری،‌رشد سود شرکت را پایداری بخشد. این اعمال نظر مدیریت، کیفیت سود حسابداری را کاهش می‌دهد. وجود مدیریت سود در شرکتهای عضو باعث فاصله گرفتن سود اظهار شده از سود واقعی می‌گردد و این کاهنده کیفیت سود گزارش شده می‌باشد، با توجه به اهمیت این رقم در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران، انجام تحقیقات برای تعیین وجود مدیریت سود و شناسایی انگیزه‌های آن و نیز شناسایی شاخصه‌های نشان دهنده آن می‌تواند مفید و با اهمیت باشد.
تحلیل‌گران مالی انتظار دارند که شرکتها به پیش‌بینی‌های انجام شده برسند و مغایرتی نداشته باشند،‌این مهم برای شرکتهایی که قابل اتکاتر هستند، بیشتر صادق است. تحلیل‌گران مالی و سرمایه‌گذاران از انحراف میان مقادیر پیش‌بینی شده و واقعی بسیار ناخشنود خواهند شد. (کولینگ وود14، ۲۰۰۱)
هانت مویر و شلوین15 (۱۹۹۷) بررسی کرده‌اند که آیاصلاح دید مدیریت که در مدیریت سود اعمال می‌شود، بر ارزش شرکت اثری دارد یا خیر؟یافته‌های پژوهش آن‌ها نشان داد که نشان دادن رقم پایین‌تر برای سود حاصل از اقلام معوق، باعث افزایش ارزش بازار سرمایه می‌شود. آشکار است هنگامی که نظرات شخصی مدیریت باعث کاهش سود می‌شود، یکپارچگی داده‌های ارائه شده در صورتهایمالی تحت تأثیر قرار خواهند گرفت.
بازی با «ارقام مالی» (نامی که گاهی اوقات برای مدیریت سود بکار می‌سود)، می‌تواند تأثیر کاملاً منفی، در هنگام کشف شدن باقی گذارد. با استفاده از حسابداری مدیریت سود، مدیریت می‌‌تواند تصورات سایرین نسبت به عملکرد شرکت‌اش را تغییر دهد. ارزیابی قدرت سودآوری شرکت ممکن است به اشتباه تعبیر شود و باعث تعیین نا‌مناسب قیمت اوراق بدهی و سهام عادی شرکت شود. هنگامی که اشتباهاتی کشف می‌شود، شرکت دیگر اطمینان بازار را بدست نخواهد آورد و این باعث کاهش شدید قیمت اوراق بدهی و سهام عادی شرکت خواهد شد. (کاشانی پور،1389)
۲-۲-1 تعریف مدیریت سود
برای اولین بار توسط مک نیچلسون16(۱۹۸۸) عبارت «مدیریت سود» جایگزین عبارت «هموارسازی سود) شد. از این جهت، مدیریت سود در کانون توجه قرار گرفت. بر این اساس که می‌تواند در تهیه خلاصه‌ای از عملکرد شرکت اعمال نفوذ کند و نتایج مورد نظر خود را منعکس کند. (جان جانی، ۱389)
در ادبیات حسابداری تعاریف مختلفی در مورد مدیریت سود توسط محققین ارائه شده است. ارائه تعریف مناسب از مدیریت سود مستلزم شناخت هدف و انگیزه از مدیریت سود و کاربرد آن است.
فرن17 و همکاران (۱۹۹۴) دستکاری سود توسط مدیریت به منظور دستیابی به قسمتی از پیش‌داوری‌های مربوط به سود مورد انتظار مانند پیش‌بینی‌های تحلیل‌گران، برآورد‌های قبلی مدیریت و یا کاهش پراکندگی سود‌ها را به عنوان مدیریت سود تعریف می‌کند.
هیلی و والن(۱۹۹۹) معتقدند مدیریت سود هنگامی رخ می‌دهد که مدیران از قضاوت های شخصی خود در گزارشگری مالی استفاده کنندوساختار معاملات را جهت تغییر گزارشگری مالی دست‌کاری می‌نمایند. این هدف یا به قصد گمراه نمودن برخی از صاحبان سهام در خصوص عملکرد اقتصادی شرکت صورت می‌‌گیردیا به منظورتأثیربرنتایج قراردادهایی است که انعقادآنها منوط به دست‌یابی به سود مشخص می‌باشد.
از نظر ملفورد و کامیسکی18 (۱۹۹۶)، مدیریت سود یک دستکاری آگاهانه و فعال در نتایج حسابداری به منظور ایجاد تغییر در نشان دادن وضعیت تجاری واحد اقتصادی می‌باشد. (کاشانی پور، 1389)
اسچیپر(۱۹۸۹)مدیریت سود را گزارشگری مالی جانبدارانه و همراه با سوگیری تعریف می‌کند که بر اساس آن مدیران از روی تعهد و با تصمیم قبلی، در فرآیند تصمیم‌گیری مالی مداخله نموده تا برخی منافع را عاید خود سازند.
دی جورج و همکاران (۱۹۹۹) مدیریت سود را به عنوان نوعی دستکاری مصنوعی سود توسط مدیریت جهت حصول به سطح مورد انتظار سود برای بعضی تصمیمات خاص از جمله پیش‌بینی تحلیل‌گران و یا برآورد روند سودهای قبلی برای پیش‌بینی سودهای آتی تعریف می‌کند. به نظر ایشان در‌واقع انگیزه اصلی مدیریت سود، مدیریت تصور سرمایه‌گذاران در مورد عملکرد واحد تجاری است.
مدیریت سود شکلی از دستکاری سود است که احتمال دارد قابلیت اتکای سود را کاهش دهد. هرچه سودها قابلیت اتکای کمتری داشته باشند، حاوی اطلاعات مفید کمتری نیز هستند. از سوی دیگر، زمانیکه مدیریت سود فرصت طلبانه با استفاده از سیستم‌های نظارتی کنترل شود، سودهای حسابداری قابل اتکاتر بوده و حاوی اطلاعات مفیدتری هستند. (دیچو19وهمکاران،1995)
فلسفه مدیریت سود، بهره گیری از انعطاف‌پذیری روش‌های استاندارد و اصول پذیرفته شده حسابداری می‌باشد. البته تفسیر‌های گوناگونی که می‌توان از روش‌های اجرایی یک استاندارد حسابداری برداشت کرد، از دیگر دلائل وجود مدیریت سود می‌باشد. این انعطاف‌پذیری دلیل اصلی تنوع موجود در روش‌های حسابداری است. در زمانی که تفسیر یک استاندارد بسیار انعطاف‌پذیر است، یکپارچگی داده‌های ارائه شده در صورتهای مالی کمتر می‌شود. اصول تطابق و محافظه‌کاری نیز می‌تواند باعث مدیریت سود شود.
بارنی20 و دیگران (۱۹۷۶) مدیریت سود را بدین صورت تعریف کرده‌اند، مدیریت سود عبارت است از کاهش عمومی در نوسانات سود که به نظر می‌رسد برای شرکت عادی باشد. به عقیده آنان مدیران برای کاستن از نوسانات سود گزارش شده و افزایش پیش‌بینی درست جریان وجوه نقد آتی توسط سرمایه‌گذاران برای هموار سازی سود گام بر‌می‌دارند و انتظار می‌رود این عمل تأثیر مثبتی بر ارزش سهام و عملکرد مدیریت داشته باشد.
2-2-2مطلوبیت مدیریت سود
مدیریت سود خوب در برابر مدیریت سود بد
در مدیریت سود بد که در اصل، همان مدیریت سود نامناسب است تلاش می‌شود عمل‌کرد عملیاتی واقعی شرکت با استفاده از ایجاد ثبت‌های حسابداریمصنوعی یا تغییر بر‌آوردها از میزان معقول، مخفی بماند. برای مثال، هیات اجرائیه یک شرکت ممکن است تأثیرات یک حاشیه سود کم را با ثبت درآمدهای دوره بعد در این دوره کاهش هزینه‌های مطالبات سوخت شده، افزایش دهند. پنهان کردن روند عملیات واقعی با استفاده از نهاده ‌های حسابداری مصنوعی و افشاء نشده از مصادیق مدیریت سود بد می‌باشد که اغلب نیز امری غیر قانونی می‌باشد. به این دلیل وجود ذخایر مخفی، شناخت نادرست درآمد، قضاوتهای محافظه‌کارانه، بیش از حد یا کمتر از حد می‌باشد. در بدترین حالت، این‌ها به تقلب منجر می‌شود. در مقابل، مدیریت سود خوب نیز وجود دارد. یک فعالیت عاقلانه و مناسب که بخشی از فرآیند مدیریت مالی و ادارهارزش سهامداران می‌باشد، از موارد مدیریت سود خوب به شمار می‌رود. مدیریت سود خوب از فرآیند روزمره اداره یک شرکت با مدیریت عالی، محسوب می‌شود، که در طی آن مدیریت،‌بودجه معقول تعیین می‌نماید، نتیجه‌ها و شرایط بازار را بررسی می‌کند، در برابر تمامی تهدیدات و فرصت‌های غیر منتظره واکنش مثبت نشان می‌دهد و تعهدات را در بیشتر یا تمامی موارد به انجام می‌رساند. یک شرکت نیاز به بودجه ریزی، داشتن هدف، سازماندهی عملیات داخلی و ایجاد انگیزه در کارکنانش در کنار ایجاد یک سیستم بازخورد، جهت آگاهی سرمایه‌گذارانش دارد. رسیدن به نتیجه‌های با ثبات و قابل پیش‌بینی در رسیدن به روند مثبت سود با استفاده از محرک‌های طرح‌ریزی و عملیاتی خوب، نه غیر قانونی است و نه غیر اخلاقی. نشانه‌ای از مهارت‌ها و پیشرفت است که بازار در پی آن است و به آن پاداش می‌دهد.
گاهی اوقات به این مدیریت سود خوب، مدیریت سود عملیاتی گفته می‌شود (جورج، ۱۹۹۹) که در آن مدیریت اقداماتی را در جهت تلاش برای ایجاد عملکرد مالی با ثبات‌تر (با استفاده از تصمیمات قابل قبول و داوطلبانه) انجام می‌دهد. برای مثال مدیریت ممکن است فعالیت روزانه کارخانه را چند ساعت زودتر تعطیل کند و به کارگران بعد از ظهر مرخصی دهد. این تصمیم به خاطر آن است که آنان به اهداف تولید به خوبی برسند یا به خاطر آن است که سطح موجودی تولید شده به اندازه کافی بالا می‌باشد و نیازی به موجودی بیشتر نیست. یا اینکه به عکس کارگران را به دلیل نرسیدن به اهداف تولید، تنبیه نماید. تمامی این موارد اتفاق می‌افتد، تجارت چیزی جز تلاش در رسیدن به اهداف و رسیدن به رشد با ثبات و قابل اتکا در کنار عکس‌العمل در مقابل رقبا و توسعه بازار نیست.
یک مدیریت سود خوب، ممکن است تصمیم‌گیری کند که به اختیار در دوره‌ای که درآمد عملیاتی پایین است، تعدادی از دارایی‌ها به فروش رود. شاید شرکت در حال بستن یک قرارداد خوب باشد که در دوره بعد درآمد زایی دارد و نشان دادن این سود در جهت لطمه وارد نکردن به اعتبار شرکت مورد نیاز باشد. در صورت بیان مناسب، روند ایجاد شده، گمراه‌کننده نخواهد بود. برخی افراد باور دارند که چنین عملی، تصمیم‌گیری را خدشه دار می‌نماید و کیفیت سود را کاهش می‌دهد ولی تصمیم‌گیری بر این پایه استوار است که آیا نتیجه‌های به دست آمده قابل اتکا است و آیا مبادله‌ها به گونه‌ای مناسب بیان شده است یا خیر. از این رو می‌توان نتیجه گرفت که مدیریت سود، بد نیست، در حقیقت مقوله‌ای مورد پذیرش و مورد نیاز در درون و برون شرکت توسط تمامی صاحبان سود بازار سرمایه می‌باشد. (سحر سپاسی، ۱۳۸۴)
2-2-3فرضیه‌های مختلف در مورد مدیریت سود
در ادبیات موجود، فرضیه‌ها و نظریه‌های متفاوتی برای توضیح مدیریت سود توسط مدیران و پیامد‌های آن مورد استفاده قرار گرفته است که عبارت است از: فرضیه مکانیکی، فرضیه بازار کارا . نظریه اثباتی.(دستگیر،1392)
2-2-3-1 فرضیه مکانیکی21
این فرضیه که در دهه ۱۹۶۰ مطرح گردید، بیانگر آن است که اطلاعات حسابداری منبع انحصاری اطلاعات هستند و هیچ جایگزین دیگری برای گزارش‌های حسابداری وجود ندارد، و اگر هم وجود داشته باشد، استفاده نمی‌شود.
بنابرین استفاده کنندگان صورتهای مالی، فقط از گزارشهای مالی شرکتها استفاده می‌نمایند و سرمایه‌گذاران صرفاً بر اساس ارزش‌های ظاهری منعکس در اطلاعات مالی شرکتها تصمیم‌گیری می‌کنند. طبق این فرضیه، سرمایه‌گذاران می‌توانند به طور سیستماتیک به وسیله گزینه‌ها و روش‌های حسابداری گمراه شوند. در حقیقت بنای این فرضیه بر عدم کارایی بازار نهاده شده است.(ولکر22،1995)
2-2-3-2فرضیه بازار کارا23
فرضیه بازار کارا، پارادایم حاکم بر تحقیقات حسابداری مالی در دهه ۱۹۷۰، بیانگر آن است که قیمت‌های بازار تمام اطلاعات در دسترس را بطور کامل منعکس می‌نماید. در شکل نیمه قوی فرضیه بازار کارا گفته می‌شود که بازار می‌تواند اثر تغییرات حسابداری مصنوعی (مدیریت سود) را تشخیص دهد، لذا مدیریت نمی‌تواند با این نوع تغییرات بطور سیستماتیک بازار را گمراه نماید.(ولکر،1995)
مطالعات زیادی وجود دارد که در آن‌ها از فرضیه‌های مکانیکی و بازار کارا استفاده شده است، لیکن محققین در تأیید پیش‌بینی‌های هر یک با شکست مواجه شده‌اند. همچنین هر دو فرضیه به دلیل ساده بودن مبانی که بر آن‌ها استوار هستند، مورد انتقار قرار گرفته‌اند. (دستگیر،1392)
2-2-3-3 نظریه اثباتی24
نظریه اثباتی انگیره‌هایی به غیر از انگیزه‌های مرتبط با بازار سرمایه را برای توضیح مدیریت سود مدیران مطرح می‌نمایند. بدین منظور، نظریه اثباتی فرضیه‌های قبلی را نقض نمی‌کند، بلکه بجای آن، برای بکارگیری گزینه‌های متفاوت حسابداری، بر انگیزه‌های قراردادی داخلی شرکت و نظریه نمایندگی تأکید می‌کند. مطابق نظریه اثباتی حسابداری، از آنجایی که متغیرهای حسابداری مبنایی را برای تصمیم‌گیری مربوط به تخصیص منابع، جبران خدمات مدیریت و اجتناب از نقض قراردادهای بدهی فراهم می‌کند، مدیریت می‌تواند از طریق برآوردها و گزینش رویه‌های حسابداری سود را مدیریت نموده وبرنتایج و پیامد‌های این تصمیم‌ها تأثیر گذارد. (واتس25 و همکاران،1978)
بنابرین نظریه اثباتی سمت و سوی تحقیقات مدیریت سود را از آزمون انگیزه‌های مبتنی بر بازار سرمایه به طرف قرارداد‌های داخلی شرکت و نظریه نمایندگی برای مدیریت سود سوق داد. (نوروش،1388)
لازم به ذکر است مطالعات اخیر درباره مدیریت سود مجدداً تأکید خود را از نظریه اثباتی به سمت انگیزه‌های بازار سرمایه‌ای تغییر داده‌اند. علت این بازگشت این بود که در ابتدای مطرح شده نظریه بازار کارا تصور می‌شد حداقل سطح نیمه‌قوی در بازار سرمایه وجود دارد و لذا باید علت انجام مدیریت سود را در جای دیگر جستجو کرد. اما در دهه ۱۹۹۰ شواهد زیادی مبنی بر عدم کارآیی بازار یافت گردید. (دیچو و اسکینر26، ۲۰۰۰) از جمله علل مدیریت سود در این دوره می‌توان به مطالعه درباره کوشش‌های مدیران برای تحت تأثیر قرار دادن عرضه‌های سهام از طریق بیش از واقع نشان دادن سود، افزایش پاداش مدیران و تحت تأثیر قرار دادن عملکرد کوتاه مدت سهام از طریق مدیریت سود و با هدف تحقق بخشیدن به انتظارات تحلیل‌گران مالی اشاره کرد. (دستگیر،1392)
2-2-4الگوهای مختلف مدیریت سود

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید