2-2- کارایی بازار12
2-2-1- مفهوم بازار کارا12
2-2-2- تاثیر فرضیه ی بازار کارا بر حسابداری مالی13
2-3- سود13
2-3-1- مفهوم سود13
2-4- پیش بینی15
2-4-1- اطلاعات پیش بینی15
2-4-2- پیش بینی سود16
2-4-3- استفاده کنندگان، اهداف و ویژگی های پیش بینی های سود17
2-5- تعدیل در سود پیش بینی شده22
2-5-1- دلایل تعدیل در سود پیش بینی شده22
2-5-2- نقش تعدیل سود هر سهم پیش بینی شده در معاملات سهام24
2-6- انجام پژوهش های رویدادی در یک بازار سهام کوچک25
2-7- مدل بازار28
بخش دوم : پیشینه ی پژوهش31
2-8- مقدمه31
2-9- پژوهش های انجام شده در خارج از کشور31
2-10- پژوهش های انجام شده در ایران39
2-11- چارچوب نظری پژوهش48
فصل سوم:روش شناسی50
3-1- مقدمه51
3-2- فرضیه ها52
3-3- داده ها53
3-4- قلمرو53
3-5- روش جمع آوری و منابع اطلاعات54
3-6- نحوه ی محاسبه ی متغیرها54
3-7- آزمون فرضیه ها57
3-7-1- آزمون فرضیه در بخش اول61
3-7-1-1-آزمون حجم62
3-7-1-2- آزمون اثر اعلان تعدیل سود پیش بینی شده بر قیمت سهام63
3-7-1-3- آزمون های آماری65

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-7-2- آزمون فرضیه در بخش دوم67
3-7-3- آزمون فرضیه در بخش سوم72
3-8- خلاصه ی فصل سوم72
فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها73
4-1- مقدمه74
4-2- بخش اول: تجزیه و تحلیل داده ها بر اساس مدل ساده (روش بازده تعدیل شده ی بازار)76
4-2-1- آمار توصیفی76
4-2-2- آزمون فرضیه ها77
4-2-2-1- آزمون اثر اعلان تعدیل سود بر حجم معاملات سهام77
4-2-2-2- آزمون اثر اعلان تعدیل سود پیش بینی شده بر قیمت سهام80
4-3- بخش دوم : تجزیه و تحلیل داده ها بر اساس مدل بازار92
4-3-1- آمار توصیفی92
4-3-2- آزمون فرضیه در بخش دوم96
4-4- بخش سوم : تجزیه و تحلیل داده هابر اساس روش بازده میانگین تعدیل شده101
4-4-1-آمار توصیفی102
4-4-2- آزمون فرضیه در بخش سوم102
4-5- خلاصه ی فصل چهارم105
فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادها106
5-1- مقدمه107
5-2- خلاصه ی موضوع و روش پژوهش107
5-3- خلاصه ی یافته های پژوهش108
5-3-1- خلاصه ی یافته های پژوهش در بخش اول109
5-3-2- خلاصه ی یافته های پژوهش در بخش دوم و سوم109
5-4- تحلیل یافته های پژوهش و مقایسه با یافته های دیگران110
5-5- نتیجه گیری111
5-6- محدودیت های پژوهش112
5-7- پیشنهادها113
5-7-1- پیشنهاد برخاسته از پژوهش113
5-7-2- پیشنهادها برای پژوهش های آتی113
5-8- خلاصه ی فصل پنجم114
منابع فارسی115
منابع انگلیسی118
پیوست (الف):فهرست شرکت های نمونه ی پژوهش119
جدول (الف-1):فهرست شرکت های نمونه ی (( بخش اول )) پژوهش119
جدول (الف-2):فهرست شرکت های نمونه ی (( بخش دوم و سوم )) پژوهش124
پیوست (ب): نتایج حاصل از آزمون های حجم معاملات و قیمت سهام در بخش اول134
پیوست(پ). خروجی های آماری مربوط به بخش اول139
فصل اول:کلیات
1-1- مقدمه
طی دو دههی اخیر آگاهی فزایندهای در باب لزوم خصوصی سازی اقتصادی در کشورهای در حال توسعه شکل گرفته است. توسعهی بازار سرمایه از معدود برنامه های اقتصادی دولت است که اکثر نظریه پردازان آن را از راهکارهای گذار به سمت یک اقتصاد توسعه یافته میدانند. بازار را میتوان مکانیسمی برای تخصیص بهینهی منابع از طریق عرضه و تقاضا معرفی نمود و بازار سرمایه را میتوان محلی برای تجمیع پس اندازهای کوچک به منظور تامین مالی پروژههای بزرگ دانست. یکی از ارکان اصلی بازار سرمایه، سرمایهگذاران میباشند که به خرید و فروش اوراق بهادار میپردازند و در این معاملات به دنبال کسب سود میباشند. این سود در دو بخش حاصل میشود، بخش اول مربوط به سود اعلام شدهی هر سهم میباشد و بخش دوم سود حاصل از افزایش قیمت سهام است. یکی از معیارهای اصلی و مورد توجه سرمایهگذاران برای حصول به هدف فوق، سود پیشبینی شدهی هر سهم میباشد. سود پیشبینی شدهی هر سهم معمولا در ابتدای سال مالی اعلام میشود و ممکن است طی سال و به دلیل تغییراتی که در مبانی پیشبینی به وجود آمده است دچار تغییر (تعدیل) شود. در این پژوهش به بررسی اثر اعلان تعدیل سود پیشبینیشده بر قیمت سهام و حجم دادوستد سهام پرداخته می شود.
در این فصل کلیات پژوهش شامل: بیان موضوع، هدف پژوهش، فرضیهها، قلمرو، جامعه و نمونهی آماری، واژه ها و اصطلاحات کلیدی بیان می شود.
1-2- بیان موضوع
بازار سرمایه به عنوان یکی از مهمترین ارکان اقتصاد، می تواند با جمع آوری سرمایه های راکد جامعه، علاوه بر کاهش نقدینگی مازاد، باعث تغییر جهت مطلوب سرمایه به سوی واحدهای اقتصادی فعال بازار شود. آن طور که نتایج پژوهش های قبلی پیرامون بازار سرمایه نشان می دهد، بازار سرمایه زمینه ی رشد و رونق اقتصادی را فراهم می آورد.1
یکی از ملزومات اصلی ایفای نقش فوق توسط بورس، اطلاعات شفاف، قابل اتکا و به موقع می باشد و در بازار های کارای سرمایه چنین فرض می شود که کلیه اطلاعات موجود به سرعت توسط افراد جذب شده و اثرات آن در قیمت و حجم دادوستد اوراق بهادار منعکس می شود. یعنی قضاوت افراد و تصمیمات آنها در قیمت اوراق بهادار تجسم می یابد و کارایی بازار نیز به میزان قابل توجهی به دامنه و حجم اطلاعات گزارش شده بستگی دارد. یکی از منابع اصلی تامین این اطلاعات، گزارش های حسابداری ای می باشد که توسط شرکتهای پذیرفته شده در بورس منتشر شده و از طریق تحلیل های سرمایه گذاران در قیمت ها ی سهام منعکس شده و متعاقب آن حجم های متفاوتی از مبادلات را رقم می زند.
در مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران بیان میشود که “هدف صورت های مالی عبارت است از ارائهی اطلاعاتی تلخیص و طبقه بندی شده درباره ی وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری که برای طیفی گسترده از استفاده کنندگان صورت های مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع گردد”.
این بند از مفاهیم نظری نشان می د هد که اطلاعات مالی منتشره، نه تنها بازار اوراق بهادار و یا گروه خاصی از جامعه، بلکه باید فرد فرد سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان را در بر گیرد و از آنجا که این عده به جریان های نقدی توجه دارند، می توان گفت که بیانیه ی فوق به طور غیر مستقیم برای ثبت جریانات نقدی در مدل تصمیم استفاده کنند گان اهمیت زیادی قائل شده است.
یکی از مهمترین موارد موجود در گزارشات حسابداری، اطلاعات مربوط به سود هر سهم (EPS) به عنوان یکی از شاخصهای مهم اندازهگیری عملکرد واحد اقتصادی میباشد.در اکثر مدلهای ارزش گذاری داراییها و مخصوصا اوراق بهادر، جریان نقدی آتی تعیین کنندهی قیمت این اوراق به شمار میآید، اما تعهدی بودن حسابداری شرکت ها باعث می شود که سود حسابداری شاخص مناسب تری نسبت به جریان های مذکور به حساب آید. لذا در عمل در اکثر مدل های ارزش گذاری سهام از سود پیش بینی شدهی هر سهم به عنوان جایگزین جریان های نقدی آتی استفاده می گردد. همچنین در بسیاری از موارد نیز از طریق نسبت قیمت به سود هر سهم (P/E) اقدام به تعیین قیمت سهام می شود که در این مدل نیز سود پیش بینی شده ی هر سهم در دوره مالی جاری از اهمیت بسزایی برخوردار است.
مطابق ماده ی پنج آیین نامه ی افشای اطلاعات شرکت های پذیرفته شده در بورس، شرکت ها مکلفند بودجه و پیش بینی عملکرد سالانه را بر اساس عملکرد سال قبل حداکثر سی روز قبل از شروع سال مالی جدید، بر اساس عملکرد واقعی دوره های سه ماهه حداکثر بیست روز پس از پایان دوره های سه ماهه و تعدیل آن را نیز بلافاصله اعلام کنند.
اگر سود پیش بینی شده، دارای محتوای اطلاعاتی مفید بوده و در تصمیم گیری استفاده کنندگان (سرمایه گذاران) موثر باشد، اعلان پیش بینی سود یا تعدیل آن می تواند باعث تغییر قیمت سهام و حجم مبادلات گردد.
در رابطه با سود و محتوای اطلاعاتی آن چهار گونه پژوهش می تواند انجام شود:
1.بررسی تاثیر انتشار سود سالانه (واقعی) هر سهم (از طریق صورت های مالی سالانه) بروضعیت سهام.
2.بررسی تاثیر انتشار سود (واقعی) میان دوره ای هر سهم بر وضعیت سهام.
3.بررسی تاثیر انتشار اطلاعیه ی پیش بینی سود هر سهم بر وضعیت سهام.
4.بررسی تاثیر انتشار اطلاعیه ی تعدیل سود پیش بینی شده ی هر سهم بر وضعیت سهام.
در پژوهش های انجام شده، وضعیت سهام به صورت تغییرات قیمت (بازده)، تغییرات حجم و نوسان قیمت مورد بررسی قرار گرفته است. به عبارت دیگر میزان اثر اعلان اطلاعات مورد اشاره بر این سه متغیر مورد توجه قرار گرفته است.در این پژوهش آثار اعلان تعدیل های سود توسط شرکت ها بر قیمت و حجم دادوستد سهام شرکت ها بررسی و ارزیابی شده است.
1-3- هدف
هدف این پژوهش، بررسی رابطه ی بین اعلان تعدیل سود پیش بینی شده ی شرکت ها و قیمت سهام و حجم دادو ستد سهام شرکت ها می باشد.
1-4- فرضیه ها
بر اساس مطالعه ی متون و پژوهش های مرتبط، فرضیه هایی به شرح زیر در نظر گرفته شده است:
1- اعلان تعدیل سود پیش بینی شده ی هر سهم باعث تغییر در قیمت سهام می شود .
2- اعلان تعدیل مثبت سود پیش بینی شده ی هر سهم باعث تغییر در قیمت سهام می شود .
3- اعلان تعدیل منفی سود پیش بینی شده ی هر سهم باعث تغییر در قیمت سهام می شود.
4- اعلان تعدیل سود پیش بینی شده ی هر سهم، باعث تغییر درحجم معاملات می شود.
5- اعلان تعدیل مثبت سود پیش بینی شده ی هر سهم باعث تغییر درحجم معاملات می شود.
6- اعلان تعدیل منفی سود پیش بینی شده ی هر سهم باعث تغییر درحجم معاملات می شود.
به طور کلی فرضیه های فوق به دنبال بررسی تغییرات قیمت سهام و حجم دادوستد سهام در اثر اعلان تعدیل سود پیش بینی شده به بازار می باشد. پرسش کلی این است که آیا اعلان تعدیل EPS پیش بینی شده دارای محتوای اطلاعاتی می باشد ؟
1-5- قلمرو
این پژوهش محدود به شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد و از بین اعلامیه های مختلفی که در بورس انتشار یافته، صرفا به اعلامیه های مربوط به تعدیل سود پیش بینی شده ی شرکت ها (در سال های 1384 تا 1388) پرداخته شده است.
1-6- جامعه و نمونه
جامعه ی آماری پژوهش، شامل کلیه ی موارد اعلان تعدیل سود پیش بینی شده در بورس اوراق بهادار تهران است که از میان آنها، مواردی که واجد شرایط لازم برای انجام پژوهش بوده اند، به عنوان نمونه انتخاب شده اند. معیار های انتخاب نمونه عبارتند از:
1-وقفه های معاملاتی بیش از 60 روز در دوره ی 181 تا 2 روز قبل از اعلان.
2-وقفه ی معاملاتی در دوره ی یک روز قبل تا یک روز پس از اعلان.
3- افزایش سرمایه در محدوده یک ماه قبل تا پس از زمان اعلان.
انتخاب معیار ها به دلیل رفع محدودیت ها و مشکلات عملیاتی در سنجش متغیرهای پژوهش بوده است.
1-7- آزمون فرضیه ها
فرضیه های پژوهش در سه بخش مورد بررسی قرار می گیرند:
1)در بخش اول به بررسی مواردی پرداخته می شود که در دوره ی رویداد2 و دوره ی برآورد3 وقفه ی معاملاتی نداشته باشند. در این بخش آزمون حجم و تمامی آزمون های قیمت انجام می شوند. به طور کلی بازده غیر عادی از حاصل تفریق بازده روزانه از بازده مورد انتظار بدست می آید که در بخش اول بازده مورد انتطار عبارت است از بازده بازار(rmt)یعنی بازده روزانه ی شاخص بازده نقدی و قیمت (TEDPIX). برای تحلیل آماری در این بخش از روش برابری میانگین ها استفاده می شود.
2)در بخش دوم تمامی موارد اعلان مورد بررسی قرار می گیرند، اعم از اینکه دارای وقفه ی معاملاتی باشند یا نباشند. در بخش اول از آنجا که موارد بدون وقفه ی معاملاتی مورد بررسی قرار می گیرند، مشکل خاصی برای محاسبه ی بازده روزانه ی شرکت ها وجود ندارد اما در بخش دوم و سوم از آنجا که علاوه بر موارد بدون وقفه، موارد دارای وقفه نیز مورد بررسی قرار می گیرند و نیز با توجه به اینکه وقفه های معاملاتی مشکلاتی را برای محاسبه ی بازده روزانه ی شرکت ها ایجاد می کنند باید به گونه ای این محدودیت رفع شود، که در بخش دوم این محدودیت به سه روش: بازده های یکجا جمع شده4، روش بازده های یکسان5 و روش دادوستد تا دادوستد6 برطرف می شود. در این بخش برای بدست آوردن بازده مورد انتطار از مدل بازار استفاده می شود و برای تحلیل آماری در این بخش از آماره ی براون و وارنر(1985) استفاده می شود.
3)در بخش سوم نیز تمامی موارد اعلان مورد بررسی قرار میگیرند. برای رفع محدودیت وقفههای معاملاتی از روش بازده های یکجا جمع شده استفاده می شود و بازده مورد انتظار در این بخش عبارت است از میانگین بازده های دورهی برآورد، یعنی 180 روز قبل از دورهی رویداد(از 181- تا 2-). برای تحلیل آماری در این بخش نیز از آماره ی براون و وارنر (1985) استفاده می شود.
1-8- واژه ها و اصطلاحات کلیدی
قیمت سهام : قیمت مورد نظر این پژوهش قیمت ثبت شده در پایان هر روز معاملاتی در بورس اوراق بهادار تهران است. در این پژوهش قیمت پایانی به عنوان قیمت سهام در نظر گرفته می شود.
سود پیشبینی شده ی هر سهم : سود هر سهم (EPS) شرکت در دوره ی مالی جاری است که طبق مقررات بورس اوراق بهادار پیش بینی و به بازار اعلام می گردد.
تعدیل سود پیش بینی شده: تغییر سود پیش بینی شده ی شرکت هاست که طی اطلاعیه ی تعدیل EPS به بازار اعلان می گردد. این تعدیل می تواند از نوع افزایشی(مثبت) یا کاهشی(منفی) باشد.
حجم معاملات: به تعداد سهام معامله شده برای هر شرکت در هر روز حجم معاملات گفته می شود.
بازده غیر عادی: منظور از بازده غیر عادی که آن را با AR و یا e نشان می دهیم، تفاوت بین بازده واقعی و بازده مورد انتظار است.
دوره ی رویداد: دوره ی رویداد یا پنجره ی رویداد که در پژوهش های رویدادی کاربرد دارد، عبارت است از یک دوره ی زمانی حول و حوش رویدادی که قصد بررسی آن را داریم. در این پژوهش که آزمون ها در سه بخش انجام می شوند، از دو دوره ی رویداد استفاده شده است.در آزمون های بخش اول دوره ی رویداد 11 روزه در نظر گرفته شده است یعنی 5 روز قبل از روز اعلان و 5 روز پس از روز اعلان. در آزمون های بخش دوم و سوم از دوره ی رویداد 3 روزه(یک روز قبل تا یک روز بعد از اعلان) استفاده شده است.
1-9- فصل های بعدی
فصل دوم شامل دو بخش است که در بخش اول به مبانی و مباحث نظری پرداخته می شود و در بخش دوم برخی از پژوهش های انجام شده ی مرتبط با موضوع اجمالا معرفی می شود.
در فصل سوم به معرفی و تشریح روشهای مختلف برای آزمون فرضیههای پژوهش پرداخته می شود. همچنین در این فصل نحوه ی جمع آوری اطلاعات و انجام محاسبات لازم بیان می شود.
در فصل چهارم به تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده پرداخته و نتایج حاصل از آزمون فرضیههای پژوهش ارائه می شود.
در فصل پنجم خلاصه ای از پژوهش، یافته های پژوهش، محدودیت های پژوهش و پیشنهاد هایی برای پژوهش های آتی ارائه می شود.
فصل دوم:ادبیات
بخش اول : مبانی نظری پژوهش
2-1- مقدمه
تصمیم گیری در مسائل مالی از جمله سرمایه گذاری در سهام شرکت ها همواره با ریسک و عدم اطمینان همراه بوده است. یکی از مهم ترین صورتهای مالی اساسی، صورت سود و زیان است که نشان دهندهی نتیجه ی عملیات و عملکرد مالی شرکت طی یک دوره ی مشخص است و یکی از ارقام مهم مندرج در صورت سود و زیان که بسیار مورد توجه سرمایه گذاران و سهامداران است سود شرکت است. یکی از راه های کمک به سرمایه گذاران در امر خرید و فروش سهام، ارائه ی پیش بینیهایی درباره ی دور نمای کلی شرکت و همچنین برخی از عناصر صورت های مالی نظیر سود می باشد.
افشای پیش بینی های شرکت از سود های سالانه موضوع یک مباحثه ی شدید میان سرمایه گذاران طی سال های 1970 تا 1975 بود که نهایتا بیشتر دیدگاه های تئوریکی و تجربی به این نتیجه رسیدند که رفتار و عکس العمل سرمایه گذاران می تواند تحت تاثیر افشای پیش بینی های مدیریت قرار بگیرد.7
هر چه این پیش بینی ها به واقعیت نزدیکتر باشند، مبنای تصمیمات صحیح تری قرار خواهند گرفت.
در این بخش به تشریح موارد زیر پرداخته می شود:
1)کارآیی بازار
2)سود
3)پیش بینی سود
4)تعدیل سود پیش بینی شده
5) انجام پژوهش های رویدادی در یک بازار سهام کوچک
6) مدل بازار
2-2- کارایی بازار
2-2-1- مفهوم بازار کارا
سرمایه گذاران در بورس، قیمت های سهام را بر پایه ی جریان نقدی مورد انتظار و ریسک همراه آن برآورد می کنند. در سرمایه گذاری عقلایی باید همه ی اطلاعات در دسترس یا قابل کسب مورد استفاده قرار گیرد. این مجموعه ی اطلاعاتی هم اطلاعات معلوم و هم باورهای مربوط به آینده، یعنی اطلاعاتی که به طور منطقی قابل استنباط است را در بر می گیرد.”اطلاعات جدا از شکل آن، کلید تعیین قیمت های سهام بوده و لذا موضوع محوری مفهوم بازار کارا می باشد.8
فاما بازار کارا را به عنوان بازاری تعریف میکند که در آن قیمت اوراق بهادار انعکاس کاملی از اطلاعات موجود می باشد. فرضیه ی بازار کارا به تناسب سرعت و جامعیتی که قیمت های اوراق بهادار، اطلاعات قابل دسترس را منعکس می کنند، به سه دسته تقسیم می شود : 1)شکل ضعیف کارایی 2) شکل نیمه قوی و 3) شکل قوی کارایی.
2-2-2- تاثیر فرضیه ی بازار کارا بر حسابداری مالی
فرضیه ی بازار کارای اوراق بهادار بیان می دارد که گزارشهای حسابداری تنها منبع اطلاعاتی بازارهای سرمایه نبوده و فعالان بازار از کلیه ی اطلاعات مالی و غیرمالی که توسط منابع مختلف (مانند رسانه های گروهی و غیره …) در دسترس آنها قرار گرفته، جهت رساندن قیمت ها به نقطه ی تعادلی جدید استفاده می نمایند.
حسابداران که می دیدند با طرح فرضیه ی بازار کارا و بیان بلا تاثیر بودن گزارشات حسابداری (محصول اصلی فعالیت حسابداران) و یا تاثیر اندک آنها بر تصمیم گیری بازار سرمایه و در نهایت قیمت سهام عملکرد و فلسفه ی وجودی آنها با چالشی اساسی مواجه گردیده، کوشیدند با انجام پژوهش های تجربی با رویکرد اثباتی درباره ی رابطه ی قیمت سهام و اطلاعات حسابداری شامل سود هر سهم، سود تقسیمی، جریانات نقدی و … (یافتن رابطه ی علت و معلول در مشاهدات) به مواجهه با چالش های پیش رو اقدام نمایند. پژوهش هایی که توسط آقایان بال و براون در سال 1968 میلادی آغاز شد و تاکنون ادامه دارد.
2-3- سود
2-3-1- مفهوم سود
سود یکی از مفاهیم حسابداری است که از اقتصاد گرفته شده است.”اگر بخواهیم به طور خلاصه رابطه ی بین اقتصاد و حسابداری را تبیین کنیم، می توان گفت، وظیفه ی اصلی یا مرکز ثقل در اقتصاد، شناخت و اندازه گیری ثروت یا همان سرمایه و وظیفه ی اصلی یا مرکز ثقل در حسابداری شناخت و اندازه گیری سود می باشد”.
سود حسابداری بر مبنای فرض تعهدی و طبق اصول و موازین پذیرفته شدهی حسابداری اندازهگیری می شود. هدف از مفهوم سود آن است که سود باید به مشاهدات دنیای واقعی ارتباط داده شود. سه مفهوم اصلی قابل تفسیر سود عبارتند از :
اول: مفهوم نگهداشت سرمایه یا ثروت که از نظر بسیاری از افراد باید اصلی ترین مفهوم سود باشد. زیرا از حمایت نظریه ی اقتصادی برخوردار است.
دوم: مفهوم کارایی سود که بر طبق آن از سود خالص و عناصرش، اغلب به عنوان سنجه های کارایی مدیریت استفاده می شود.
سوم: هدف سوم بر اساس ابعاد رفتاری آن ارزیابی می شود یکی از ویژگیهای رفتاری توانایی پیشبینی است. سود های ویژه ی چندین دوره ممکن است برای پیش بینی های مرتبط با عملیات آینده ی یک واحد تجاری، در صورتی که سایر عوامل به درستی در حیطه ی کنترل قرار داشته باشند، مورد استفاده قرار گیرند.9
بر اساس همین هدف سوم می توان به این سوال که آیا سود شرکت می تواند ارزش اقتصادی داشته باشد در حالی که سود شرکت توسط حسابداران قابل دستکاری است و مقدار آن به میل و خواسته ی مدیران تغییر می کند؟
شاید پاسخ ساده ی پرسش فوق این باشد که، سود مورد گزارش و سود پیش بینی شده به سرمایه گذاران کمک می کند تا بتوانند بر اساس آن جریان سود تقسیمی آینده را پیش بینی کنند. به این دلیل است که سرمایه گذاران به صورتی آشکار به سود شرکت توجه زیادی می کنند. سرمایه گذاران برای سود حسابداری به عنوان ابزار پیش بینی جایگاه خاصی در نظر دارند.10
2-4- پیش بینی
2-4-1- اطلاعات پیش بینی
امروزه در اغلب کشورهای جهان برای ارائهی اطلاعات مالی پیشبینی شده تاکید خاص دارند. سرمایهگذاران به هنگام اخذ تصمیمات اساسی خود به چشم انداز آتی واحدهای اقتصادی علاقه نشان می دهند. یکی از فاکتورهای اصلی برای تعیین ارزش سهام شرکت ها، محاسبه و تعیین نرخ رشد شرکت می باشد، لذا تحلیلگران مالی جهت این مهم به این اطلاعات پیشبینی شده نیازمندند.
افشاء اطلاعاتی نظیر فروش های مورد انتظار، جریان های نقدی آتی، تغییرات مورد انتظار در قیمتها و هزینهها، روند آتی عرضه و تقاضای محصولات و در نهایت پیشبینی سود خالص و سود هر سهم(EPS)، غالبا از اطلاعات مفید و مربوط برای تصمیمگیری اقتصادی تلقی میگردند که یک سرمایهگذار موفق بایستی با در نظر گرفتن مجموعه ی این اطلاعات و تجزیه و تحلیل آنها تصمیم بهینه را اتخاذ نماید.11
در نظر نگرفتن این عوامل موجب خواهد شد که معامله گران سهام با ریسک بیشتر اقدام به خرید و فروش اوراق بهادار نمایند.
2-4-2- پیش بینی سود
سرمایه گذران برای سود حسابداری به عنوان ابزار پیش بینی جایگاه خاصی قائل هستند. بهای هر واحد تجاری (قیمت سهام) با جریان سود مورد انتظار پیوند خورده است و سرمایه گذار معمولاٌ بر مبنای انتظارش از سودهای آتی نسبت به نگهداری ، خرید یا فروش سهام تصمیم می گیرد .
اگر میان سود گزارش شده و توزیع سود سهام ارتباطی وجود داشته باشد، سود مورد انتظار آینده با سودهای پیش بینی شده، بیشتر توجه سرمایه گذاران را جلب خواهد کرد. چرا که پیش بینی سودهای آتی را عامل تعیین کننده ای برای پیش بینی توزیع سود در آینده دانسته و سود پیش بینی شده را در قیمت گذاری سهام مورد استفاده قرار می دهند.12
هر سازمانی جهت تصمیم گیری آگاهانه باید قادر به پیش بینی کردن باشد. بنگاه های تجاری در تمام مراحل عملیات خود نیازمند پیش بینی کردن حوادث و شرایط آینده می باشند. پیش بینی جزء لاینفک فرآیند تصمیم گیری و کنترل می باشد.
از طرفی پیش بینی رابطهی مستقیم با ریسک تصمیم گیری دارد، بدین معنی که هر قدر پیشبینی دقیق تر انجام گیرد، ریسک ناشی از تصمیم گیری در شرایط عدم اطمینان کاهش می یابد.
سود پیش بینی شده، کاربرد های فراوانی دارد. هندریکسون در کتاب خود ضمن بیان مفاهیم گوناگونی از سود آن را به عنوان ابزاری برای پیش بینی می داند. وی به بیانیه ی مفاهیم مالی شماره ی 1 هیئت تدوین استاندارد های مالی مبنی بر این که “سرمایه گذاران و تامین کنندگان اعتبارات مالی و دیگران به ارزیابی دورنمای خالص جریان نقدی واحد تجاری علاقه مند می باشند “، اشاره کرده است و می گوید استفاده کنندگان از گزارش های مالی، سود حاصل از فرآیندهای حسابداری را در موارد زیر مورد استفاده قرار می دهند :
-کمک به ارزیابی توان سود آوری واحد تجاری
-تعیین ارزش یک دارایی
-برآورد ریسک سرمایه گذاری در واحد تجاری
-برآورد ریسک وام دادن به واحد تجاری
علاوه بر موارد فوق از سود پیش بینی شده می توان در موارد زیر استفاده کرد:
-معیاری برای ارزیابی عملکرد و کارایی مدیریت
– بررسی پیرامون امکان تداوم فعالیت واحد تجاری در آینده
– استفاده از سود پیش بینی شده در تهیه ی بودجه ی جامع و محاسبه ی نرخ فروش آتی محصولات.
2-4-3- استفاده کنندگان، اهداف و ویژگی های پیش بینی های سود
استفاده کنندگان پیش بینی های سود
یکی از اهداف اصلی حسابداری ارائه ی اطلاعاتی است که بتوان با استفاده از آن رویداد های آتی را پیش بینی کرد. از دیدگاه روش مبتنی بر پیش بینی برای تدوین و ارائه ی یک تئوری حسابداری، باید روش های گوناگون حسابداری را از نظر توانایی آنها جهت پیش بینی رویداد های اقتصادی یا تجاری ارزیابی کرد. به طور کلی شاخص سودمندی در پیش بینی، عبارت است از رابطه ی احتمالی بین رویدادهای اقتصادی مورد نطر تصمیم گیرنده و متغیر های پیش بینی کننده ی مربوط، که تا حدی از اطلاعات حسابداری نشاَت می گیرد.
انجمن های حرفه ای حسابداری در برخی از کشورها در جستجوی یافتن مبانی رضایت بخش برای تهیه و ارائه ی پیش بینی های مالی پیش بینی نتایج عملیات آتی می باشد. اما مشکل اساسی همواره این است که چنین اطلاعاتی چگونه تهیه و در دسترس استفاده کنندگان قرار گیرد، به نحوی که گمراه کننده نباشد.در سال 1972 در پژوهش جامعی که توسط انجمن خبره ی کانادا انجام شد اسکینر هدف اصلی حسابداری را “انتقال اطلاعات مربوط نسبت به نیاز های استفاده کنندگان “بیان می کند. در همین زمان این انجمن در گزارشی از چشم انداز حسابداری در سال 2000، “مسئولیت پذیری “حرفه در سطح جامعه در زمینهی اندازهگیری و انتقال اطلاعات مربوط جهت تخصیص و به کارگیری مطلوب منابع را میپذیرد. در 1973 نیز یک گروه تحقیقاتی از انجمن حسابداران رسمی آمریکا (AICPA)و به سرپرستی تروبلاد اظهار داشت که “هدف اصلی صورت های مالی ارائه ی اطلاعاتی مفید برای اتخاذ تصمیمات اقتصادی است”. در سال 1975 کمیته ی نظارت بر استاندارد های حسابداری انگلیس بیان داشت “به عنوان یک دیدگاه اساسی گزارش های ارائه شده از سوی شرکت ها می بایست تا حد امکان نیاز های اطلاعاتی استفاده کنندگان را برآورده سازند”.
در مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران نیز بیان می شود که “هدف صورت های مالی عبارت است از ارائه ی اطلاعاتی تلخیص و طبقه بندی شده درباره ی وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری که برای طیفی گسترده از استفاده کنندگان صورت های مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع گردد”.
در همه ی این بیانیه ها اهداف گزارش های مالی شامل ارکان عمومی معین است. همگی گزارش «اطلاعات» را مورد بحث قرار داده و برای ارائه ی اطلاعات «سودمند» و «مربوط» تاکید دارند که در جهت «تخصیص کارا و استفاده ی اثربخش از منابع»، «اتخاذ تصمیمات»و «قضاوت در مورد عملکرد مدیریت» مفید واقع شوند. این گروه از پژوهشها همچنین مستقیما یا بهطور غیرمستقیم به استفادهکنندگان اطلاعات مالی اشاره می کنند. این استفاده کنندگان در یکی از سه گروه زیر قرار می گیرند:
1) گروه استفاده کنندگان دارای امتیاز، از قبیل ممیزین مالیاتی، سازمان های نظارت و بازرسی دولتی، بانک ها و سایر موسسات اعتباری.
2) گروه سهامداران اعم از سهامداران گذشته، حال و آینده و مشاوران آنان
3) گروه ذینفعان ویژه، مثل رقبا و گروه های اعتبار دهنده و سایر ذی نفعان اقتصادی که تحت تاثیر افشای اطلاعات قرار دارند.

البته نظر هر یک از این گروهها با توجه به نیازهای اطلاعاتی مخصوص به خود نسبت به مسئلهی پیشبینی سود می تواند متفاوت باشد.
اهداف پیش بینی های سود
اهداف اساسی گزارشگری مالی با محوریت صورت های مالی به شرح زیر بیان می گردد :13
1) ارائه ی اطلاعات مورد نیاز جهت اخذ تصمیمات اقتصادی
2)رفع نیازهای آن دسته از استفاده کنندگانی که نمی توانند به راحتی و مستقیماً به اطلاعات مورد نیاز در واحد تجاری دسترسی داشته باشند.
3)کمک به پیش بینی و ارزیابی اطمینان از جریان های نقدی آتی واحد تجاری.
4)قضاوت در خصوص عملکرد مدیران در ایفای وظیفه ی مباشرت با توجه به نحوه ی استفاده از منابع در دسترس واحد تجاری.
5)ارائه ی اطلاعات در خصوص سود دهی واحد تجاری در دوره ی مشخص جهت پیش بینی، مقایسه و قضاوت در مورد قدرت سود آوری آن .
و همچنین گزارش کمیته ی تروبلاد به دنبال بررسی افشاء اطلاعاتی بود که به «پیش بینی، مقایسه و ارزیابی جریانهای نقد» و «قضاوت در مورد توانایی مدیریت برای تخصیص بهینه ی منابع شرکت» کمک می نماید. نتایج این مطالعه بیانگر این مطلب است که “پیش بینی های مالی هنگامی که قابلیت اتکاء پیش بینی های مالی استفاده کنندگان را افزایش می دهند باید افشا شوند ” . گزارش دیگری که در انگلیس تهیه شد با نتیحه ای مشابه بیان می دارد که گزارش های مالی شرکت ها می بایست شامل سطح مناسبی از “گزارش جنبه های احتمال سود های آتی سطوح سرمایه گذاری و استخدامی باشد” .
به طور کلی گزارش پیش بینی های سود توسط شرکت ها شامل سه عنصر اصلی زیر می باشند:
نخست :ارائه ی برآوردی معقول و منطقی از سود های آتی شرکت به استفاده کنندگان جهت ارزیابی اوضاع مالی شرکت.
دوم:ارائهی ابزارهای لازم به استفادهکنندگان برای ارزیابی منطقی اطلاعات افشا شده.ارائهی پیش بینیهای سود همراه با ابزار های لازم جهت ارزیابی منطقی این پیش بینی ها، مسئله ای است که امروزه در گزارشگری مالی، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. برای مثال در اکتبر 1974 کمیته ی تحقیقات حسابداری انجمن حسابداران خبره ی کانادا اظهار می دارد “روش های حسابداری یک شرکت، وضعیت مالی، نتایج عملیات و تغییرات در وضعیت مالی که در صورت های مالی آن انعکاس یافته است را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین افشاء روش های حسابداری به کار گرفته شده در یک موسسه، مورد تاکید هدف سودمندی صورت های مالی قرار می گیرد”.
” اصول حسابداری روش ها و فرآیند ها ممکن است از یک صنعت به صنعت دیگر فرق کند و نمی توان فرض نمود استفاده کننده ی از صورت های مالی با این تفاوت ها آشناست”.
بدین ترتیب استفاده کنندگان پیش بینی های سود می بایست از مبانی تهیه وارائه ی این پیش بینی ها مطلع گردند .
سوم: ارائه و افشای اطلاعات تا جایی که توانایی شرکت برای دستیابی کلی به اهداف پیش بینی شده اش را به طور جدی به مخاطره نمی اندازد.
ویژگی های پیش بینی سود
سودمندی در پیش بینی یکی از معیارهای مورد عمل می باشد که متکی به پژوهش های تجربی است. با توجه به این معیار، اندازه گیری های حسابداری بر حسب توان پیش بینی رویدادهای مورد نظر تصمیم گیرنده مورد ارزیابی قرار می گیرند.
بهترین اندازه گیری روشی است که برای مدتی خاص دارای بالاترین توان پیش بینی از نظر رویداد مورد نظر باشد. این معیار تا کنون در موارد مختلف به کار برده شده است.

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید