نگارش این پایان نامه میسر نبود مگر در سایه عنایت پروردگار منان و مساعدت های اساتید بزرگوار و خانواده عزیزم .
شایسته است تقدیر ویژه خود را به این عزیزان تقدیم نمایم ؛
استاد راهنمای ارجمندم جناب آقای دکتر حسن همتی که با راهنمایی های ارزشمند و مؤثر و نیز حسن توجهشان در تمامی مراحل این پژوهش همواره مرا مورد لطف خود قرار دادند .
استاد گرامی سرکار خانم دکتر فاطمه صراف مشاور محترم .
پدر و مادر عزیزم که همراه مرهون لطف و حمایت هایشان بوده ام و هستم ؛ برادران عزیزم که مایه امیدواری و قوت قلبم بود ه اند .
چکیده
هدف این پژوهش، بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. این پژوهش از نظر شیوه انجام تحقیق، تحقیق توصیفی- تحلیلی از نوع تحقیق همبستگی تحلیل رگرسیون و مبتنی بر تحلیل داده‌های تابلویی (پانل دیتا) است. در این پژوهش اطلاعات مالی82 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی دوره زمانی 1384 لغایت 1391 بررسی شده است (656 شرکت- سال). برای تجزیه و تحلیل نتایج به دست آمده‌ی پژوهش از نرم‌افزار Eviews 8 استفاده شده است. نتایج تحقیق در ارتباط با بررسی فرضیه اول پژوهش نشان داد که بین نرخ مؤثر مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی‌دار و معکوسی وجود ندارد. در ادامه با توجه به تجزیه و تحلیل‌های صورت گرفته در ارتباط با بررسی فرضیه دوم پژوهش به این نتیجه رسیدیم که بین نرخ مؤثر مالیات نقدی پرداختی و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی‌دار و معکوسی وجود ندارد. در نهایت نتایج پژوهش در ارتباط با بررسی فرضیه سوم پژوهش حاکی از آن بود که بین تفاوت دفتری مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی‌دار و مستقیمی وجود ندارد.
واژه های کلیدی:
اجتناب مالیاتی، تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی، نرخ مؤثر مالیات، تفاوت دفتری مالیات .

فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول – کلیات
1-1) مقدمه2
1-2) بیان مسئله و چگونگی برگزیدن موضوع پژوهش2
1-3) اهمیت و ضرورت پژوهش4
1-4) اهداف پژوهشی5
1-4-1) اهداف علمی5
1-4-2) اهداف کاربردی5
1-5) سوالات و فرضیه‌های پژوهش6
1-6) روش پژوهش7

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

1-7) قلمرو پژوهش7
1-7-1) قلمرو موضوعی7
1-7-2) قلمرو زمانی7
1-7-3) قلمرو مکانی8
1-8) جامعه و نمونه آماری پژوهش8
1-9) تعاریف واژگان کلیدی (تعاریف عملیاتی واژگان)8
1-9-1) تعاریف عملیاتی8
1-9-2) اجتناب مالیاتی8
1-9-3) به‌ موقع‌ بودن‌9
1-10) ساختار پژوهش9
1-11) خلاصه فصل10
فصل دوم – مبانی نظری و پیشینه تحقیق
2-1)مقدمه12
2-2)ویژگی‌های کیفی اطلاعات مالی دستیابی به اهداف گزارشگری مالی12
2-2-2)ویژگیهای‌ کیفی‌ مرتبط با محتوای‌ اطلاعات‌13
2-2-2-1)مربوط‌ بودن13
2-2-2-2)قابل‌ اتکا بودن‌13
2-2-3)ویژگیهای‌ کیفی‌ مرتبط‌ با ارائـه‌ اطلاعات‌13
2-2-3-1)قابل‌ مقایسه‌ بودن‌13
2-2-3-2)قابل‌ فهم‌ بودن‌13
2-3)محدودیتهای‌ حاکم‌ بر ویژگیهای‌ کیفی‌ اطلاعات‌ مالی‌14
2-3-1)موازنه‌ بین‌ ویژگیهای‌ کیفی‌14
2-3-2)به موقع بودن14
2-3-3)ملاحظات منفعت و هزینه14
2-4)عوامل مؤثر بر رفتار گزارشگری به موقع14
2-4-1) اندازه شرکت15

2-4-2) سودآوری16
2-4-3) نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام17
2-4-4) اهرم مالی17
2-4-5) عمر شرکت18
2-4-6 )ماهی از پایان سال مالی19
2-4-6) حجم معاملات سهام20
2-5) اجتناب مالیاتی20
2-5-1) نقش حسابداران و مشاوران در اجتناب مالیاتی22
2-5-2) تفاوت اجتناب مالیاتی و فرار مالیاتی22
2-5-3) زمینه های پیدایش فرار مالیاتی23
2-5-4)فرار مالیاتی در ایران24
2-5-5)ناکارآمدی نظام مالیاتی ایران علل و زمینه‌ها25
2-5-5-1) قوانین و مقررات مالیاتی25
2-5-5-2) فرآیندهای مالیاتی25
2-5-5-3)عدم توجه به رضایت مؤدیان مالیاتی26
2-5-5-4) منابع انسانی26
2-5-5-5) مؤدیان مالیاتی27
2-6) پیشینه تحقیق29
2-6-1) تحقیقات داخلی29
2-6-2) تحقیقات خارجی33
2-7) خلاصه فصل41
فصل سوم – روش‌ اجرای تحقیق
3-1) مقدمه43
3-2) تعریف و بیان جامعه آماری پژوهش44
3-2-1) قلمرو مکانی44
3-2-2) قلمرو زمانی44
3-3) تعیین حجم نمونه پژوهش44
3-4) اهداف مشخص تحقیق46
3-4-1) هدف اصلی46
3-4-2) اهداف فرعی46
3-4-3) اهداف کاربردی47
3-5) سوال‌های پژوهش48
3-6) فرضیه‌سازی و ملاک های انتخاب فرضیه48
3-6-1) فرضیه‌های پژوهش48
3-7) روش پژوهش49
3-7-1) روش پژوهش از نظر ماهیت و محتوایی:49
3-7-2) روش پژوهش از نظر هدف49
3-7-3) روش انجام پژوهش49
3-8) روش و ابزار جمع‌آوری اطلاعات50
3-9) روش تجزیه و تحلیل اطلاعات51
3-10) تعریف متغیرها و نحوه محاسبه آن ها52
3-10-1) متغیر وابسته52
3-10-2)متغیر مستقل52
3-10-3) متغیرهای کنترلی52
تعریف عملیاتی متغیر وابسته53
3-10-4) تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی سالانه ( DELAY)53
تعریف عملیاتی متغیرهای مستقل53
3-10-5) تفاوت دفتری مالیات (BTD)53
3-10-6) نرخ مؤثر مالیات نقدی پرداختی (CASH ETR)53
3-10-7) نرخ مؤثر هزینه مالیات (ETR)54
3-10-8) سود غیرمنتظره(UE)54
3-10-9) اظهارنظر حسابرس (OPIN)54
3-10-10) بزرگترین موسسه حسابرسی کننده (BIG)54
3-10-11) اندازه شرکت (SIZE)55
3-10-12) فرصت های رشد (MTB)55
3-10-13) اهرم عملیاتی (LEV)55
3-10-14) بحران مالی (DISTRESS)56
3-10-15) درصد پنج سهامداران عمده (OWN)56
3-10-16) نسبت ناخالص اموال، ماشین آلات و تجهیزات (PPE)56
3-10-17) نسبت کل اقلام تعهدی به کل دارائی (ACC)56
3-11) مدل‌های پژوهش75
3-12) اعتبار درونی و برونی پژوهش76
3-13) روش واکاوی مدل‌ها و آزمون فرضیات76
3-14) مدل‌های رگرسیونی داده‌های ترکیبی77
3-14-1) فرض‌های اساسی رگرسیون78
3-14-2) احتیاط در استفاده از رگرسیون و همبستگی79
3-14-3) مزایای پانل‌دیتا در مقایسه با داده‌های مقطعی یا سری زمانی82
3-15) آزمون ناهمسانی واریانس‌ها82
3-16) آزمون خود‌همبستگی82
3-17) آزمون مانایی (ایستایی) متغیرها83
3-17-1) آزمون ریشه‌واحد83
3-18) آزمون‌های هم‌انباشتگی داده‌های تابلویی84
3-18-1)آزمون هم‌انباشتگی کائو86
3-19) انتخاب نوع مدل86
3-20) خلاصه فصل87
فصل چهارم – تجزیه و تحلیل داده ها و بیان نتایج
حاصل از تحقیق88
4-1) مقدمه89
4-2)یافته های توصیفی91
4-3) آزمون ریشه واحد و هم‌انباشتگی93
4-4) رگرسیون94
4-4-1) آزمون دوربین- واتسون94
4-5) آزمون فرضیه ها94
4-5-1) آزمون فرضیه فرعی اول94
4-5-1-1 آزمون لیمر برای مقایسه‌ی الگویPooled با الگوی اثرات ثابت برای فرضیه‌ی اول95
4-5-1-2 آزمون هاسمن برای مقایسه‌ی الگوی اثرات ثابت با الگوی اثرات تصادفی برای فرضیه اول96
4-5-1-3 آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون برای فرضیه اول97
4-5-1-4 آزمون معنادار بودن ضرایب رگرسیونی برای فرضیه اول98
4-5-1-5 ضریب تعیین فرضیه اول98
4-5-1-6 آزمون دوربین- واتسون برای فرضیه اول98
4-5-2 آزمون فرضیه فرعی دوم99
4-5-2-1 آزمون لیمر برای مقایسه‌ی الگوی Pooled با الگوی اثرات ثابت برای فرضیه‌ی دوم99
4-5-2-2آزمون هاسمن برای مقایسه‌ی الگوی اثرات ثابت با الگوی اثرات تصادفی برای فرضیه دوم100
4-5-2-3 آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون برای فرضیه دوم101
4-5-2-4 آزمون معنادار بودن ضرایب رگرسیونی برای فرضیه دوم101
4-5-2-5 ضریب تعیین فرضیه دوم102
4-5-2-6 آزمون دوربین- واتسون برای فرضیه دوم102
4-5-3 آزمون فرضیه فرعی سوم103
4-5-3-1 آزمون لیمر برای مقایسه‌ی الگوی Pooled با الگوی اثرات ثابت برای فرضیه‌ی سوم103
4-5-3-2 آزمون هاسمن برای مقایسه‌ی الگوی اثرات ثابت با الگوی اثرات تصادفی برای فرضیهسوم104
4-5-3-3 آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون برای فرضیه سوم105
4-5-3-4 آزمون معنادار بودن ضرایب رگرسیونی برای فرضیه سوم106
4-5-3-5 ضریب تعیین فرضیه سوم106
4-5-3-6 آزمون دوربین- واتسون برای فرضیه سوم106
4-6- خلاصه‌ی فصل107
فصل پنجم – تفسیـر یافتـه ها، نتیجـه گیـری و پیشنهادات
5-1) مقدمه109
5-2) تفسیر نتایج آزمون فرضیه‌ها109
5-2-1) تفسیر نتیجه آزمون فرضیه فرعی اول109
5-2-2 ) تفسیر نتیجه آزمون فرضیه فرعی دوم111
5-2-3 ) تفسیر نتیجه آزمون فرضیه فرعی سوم112
5-3 ) نتیجه‌گیری کلی113
5-4 )پیشنهادهای حاصل از تحقیق114
5-4-1)پیشنهادات مبتنی بر فرضیهها114
5-4-2) پیشنهاد برای تحقیقات آتی115
5-5)محدودیت‌های انجام تحقیق116
5-6) خلاصه فصل117
منابع و ماخذ118
منابع فارسی118
پیوست ها127
فهرست جداول
جدول صفحه
جدول(1-1)تعریف عملیاتی متغیرها :56
جدول(1-2)تعریف عملیاتی متغیرهایی که برای محاسبه متغیرهای مستقل و کنترل به کار میروند 59
جدول (3- 1): روند انتخاب نمونه آماری پژوهش46
جدول(4-1):آمار توصیفی متغیرهای پژوهش92
جدول (4-2): آزمون ریشه‌ی واحد برای متغیرهای تحقیق93
جدول (4-4): آزمون لیمر برای فرضیه‌ی اول96
جدول (4-5): آزمون هاسمن برای فرضیه‌ی اول96
جدول (4-6): نتایج مربوط به تحلیل رگرسیونی فرضیه اول97
جدول (4-7): آزمون لیمر برای فرضیه‌ی دوم100
جدول (4-8): آزمون هاسمن برای فرضیه‌ی دوم100
جدول (4-9): نتایج مربوط به تحلیل رگرسیونی فرضیه دوم101
جدول (4-10): آزمون لیمر برای فرضیه‌ی سوم104
جدول (4-11): آزمون هاسمن برای فرضیه‌ی سوم104
جدول (4-12): نتایج مربوط به تحلیل رگرسیونی فرضیه سوم105
فهرست نمودارها
نمودار صفحه
نمودار (3-1): روشهای آماری انجام پژوهش51

فصل اول
کلیات

1-1) مقدمه
در فصل اول پس از بیان مسئله و چگونگی برگزیدن موضوع پژوهش، اهمیت و ضرورت تحقیق و مبانی تحقیق را مورد بررسی قرار می‌دهیم؛ سپس اهداف تحقیق را بیان نموده و در ادامه به بیان فرضیه‌های پژوهش می‌پردازیم. همچنین روش، ابزار گردآوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات، قلمرو و جامعه آماری پژوهش را در قالب بندهای جداگانه، بیان می‌کنیم. تعاریف عملیاتی واژگان کلیدی تحقیق نیز در این فصل آورده شده و در نهایت به ساختار کلی پژوهش اشاره شده است.
1-2) بیان مسئله و چگونگی برگزیدن موضوع پژوهش
به موقع بودن یکی از مهمترین ویژگی های کیفی اطلاعات مالی محسوب می شود به موقع بودن به این مفهوم است که اطلاعات باید در کوتاه ترین زمان و به سریع ترین شکل ممکن در دسترس استفاده کنندگان قرارگیرد. هر چه فاصله زمانی بین پایان سال مالی و تاریخ انتشار صورتهای مالی واحدهای تجاری کوتاه تر باشد، سودمندی حاصل از صورتهای مالی حسابرسی شده سالانه واحدهای تجاری افزایش می یابد . افزایش فاصله زمانی بین پایان سال مالی و تاریخ انتشار صورتهای مالی، احتمال فاش شدن اطلاعات به نفع گروهی از استفاده کنندگان و به زیان سایرین را افزایش می دهد(مرادی، مهدی و پورحسینی سیدمهدی؛ 1388)
در پی وقایع ناگوار و بحران های به وجود آمده در بورس ها ی جهان به ویژه در سپتامبر 1997 وسپس افشای ماجرای ورلد کام1، انرون2 ، زیراکس3 و پارمالات4 در سطح جهان و سقوط شاخص های بورس تهران در سال 1383 ، موضوع شفافیت صورت های مالی به عنوان یک پدیده مورد لزوم اهمیت بیشتری را به خود اختصاص داد. از زمان افشاسازی تقلب های حسابداری و پنهان سازیهای مالیاتی شرکتها طی 2 دهه گذشته قانونگذاران و دانشگاهیان گزارشگری مالیاتی متهورانه و زمان ارائه گزارش مالی را مورد توجه قرار داده اند.
علی رغم این، مدیران زمانی روشهای انتخاب شده برای اهداف مالیاتی را برای گزارشگری مالی و بالعکس، بکار میبرند که منافع این کار، بیشتر از هزینههای آن باشد. از جمله منافع این کار، اجتناب از رسیدگی های اضافی و جرایم احتمالی از طرف سازمان مالیاتی خواهد بود. اما این همخوانی رویهها ممکن است هزینههای غیرمالیاتی نیز در برداشته باشد، به عنوان نمونه، بکارگیری روش اولین صادره از اولین وارده5 (FIFO) برای موجودی ها ممکن است منجر به کمتر نشان دادن سود و در نتیجه، مالیات مورد نظر شود که مزیت یا منافع این امر، نگهداری وجه نقد بیشتر برای شرکت خواهد شد. اما در مقابل، سود کمتر از دیدگاه اعتبار دهندگان شرکت ممکن است هزینه بهره بالاتری را برای شرکت به دنبال داشته باشد(کلوید6، 1996). نتیجه بکارگیری و مد نظر قرار دادن منافع و هزینه های مذکور از طرف مدیریت منجر به تفاوت بین سود قبل از مالیات گزارش شده در صورت سود و زیان و سود مشمول مالیات(تفاوت دفتری مالیات) خواهد شد(میلز7، 2001). بنابراین، نحوه برآورد سود مشمول مالیات یا به عبارت دقیق تر، تفاوت دفتری مالیات و پرداخت های مالیاتی از جمله عوامل بسیار مهمی هستند که می توان از طریق آن اجتناب مالیاتی را اندازه گیری نمود. بنابراین، اجتناب مالیاتی می تواند انعکاسی از نظریه مسئله نمایندگی باشد و ممکن است منجر به تصمیمات مالیاتی شود که منافع شخصی مدیر را دنبال کند. بنابراین، یکی از چالش های پیش روی سهامداران و هیات مدیره، یافتن روش ها و انگیزه های کنترلی است تا هزینه های نمایندگی را به حداقل برسانند(جنسن و مکلینی8، 1976). دسای و همکاران9 (2007) نیز معتقدند مدیرانی که به دنبال منافع شخصی خود هستند ساختار شرکت را پیچیدهتر کرده و معاملاتی را که باعث کاهش مالیات می شود، انجام می دهند و از این طریق منابع شرکت را در جهت منافع شخصی خود به کار می گیرند. که در این تحقیق به دنبال آن هستیم که بدانیم آیا شرکت هایی که اقدامات اجتناب مالیاتی دارند گزارشگری مالی خود را به موقع برای ذینفعان(سهامداران،سرمایه گذاران ،بستانکاران) و سایر نهادهای قانونی افشاء میکنند.

1-3) اهمیت و ضرورت پژوهش
مالیات به عنوان اصلی ترین ابزار کسب درآمد برای دولت ها جهت رسیدن به اهداف اقتصادی از اهمیت ویژهای برخوردار است. گسترش و تنوع فعالیتهای اقتصادی و همچنین نقش فزایندۀ دولت ها در ایجاد و گسترش خدمات عمومی، تامین اجتماعی و گسترش تعهدات دولت در عرصههای اقتصادی واجتماعی و تلاش در جهت تحقق رشد اقتصادی و توزیع عادلانه درآمد، پرداخت و دریافت مالیات را به مسأله ای مهم و مؤثر تبدیل نموده است. در هر کشوری مالیات به عنوان یکی از ابزارهای اصلی دولت در اقتصاد، نقش بسیار مهمی را ایفا میکند به گونه ای که امروز در کشورهای صنعتی، بهبود و توسعۀ کارایی و اثربخشی اظهار مالیات مودیان و مطالبه آن توسط کارشناسان امور مالیاتی، ضمن رعایت اصل عدالت مالیاتی، از اهمیت زیادی برخوردار گردیده است (پژویان، جمشید1380) .
اجتناب از پرداخت مالیات به عنوان استفادۀ قانونی از نظام مالیاتی برای منافع شخصی، برای کاهش میزان مالیات قابل پرداخت به وسیلۀ ابزارهایی که در خود قانون است، تعریف میشود (پاسترناک و ریکو10، 2008) اجتناب از پرداخت مالیات، به فعالیت غیر قانونی که موجب کاهش درآمدهای دولت که برای امور زیربنایی و خدمات رفاهی و عمومی نیاز است، مربوط میشود (اتسانیا11،2011) در نتیجه اجتناب از پرداخت مالیات، در حال تبدیل شدن به نگرانی اصلی دولتهاست (گراویل12، 2009 ) تصور نتایج اجتناب از پرداخت مالیات، می تواند مهم ترین بحث در تحقیق های پیرامون این موضوع باشد .
اهمیت موضوع و چگونگی رابطه بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی از یک سو و کمبود پژوهش های خارجی و داخلی از سوی دیگر انگیزه اصلی انجام این پژوهش است. مطالعه حاضر به بررسی این موضوع می پردازد که آیا اجتناب از پرداخت مالیات می تواند باعث تأخیر غیرعادی در ارائه گزارش مالی شرکت ها به صاحبان سهام(سرمایه گذاران بالفعل)،سرمایه بالقوه وبستانکاران و سایر نهادهای قانونی جهت اتخاذ تصمیم مناسب و به موقع گردد.. پژوهش حاضر در اندازه گیری اجتناب مالیاتی، متغیرهای کنترلی و نحوه ی محاسبه تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی با پژوهش های داخلی متفاوت است. احتمال می رود بین بازارسازی سهام برروی درجه نقدشوندگی و ثبات قیمت آن ها شرکت ها رابطه مثبت و معنی داری وجود داشته باشد.

1-4) اهداف پژوهشی
هدف این تحقیق تکمیل شکاف موجود در عرصه ادبیات موضوعی با بررسی پاسخ به این پرسش است که چه رابطه‌ای بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران وجود دارد. اهداف تحقیق در دو بخش شامل اهداف عملی و اهداف کاربردی به شرح زیر بیان می گردند.
1-4-1) اهداف علمی
اهمیت موضوع و چگونگی رابطه بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی از یک سو و کمبود پژوهش های خارجی و داخلی از سوی دیگر انگیزه اصلی انجام این پژوهش شد اگر چه تحقیقات دانشگاهی بیشتری چه در داخل کشور و چه در خارج از کشور، در ارتباط با اجتناب مالیاتی و تأثیر عوامل مختلف بر آن صورت گرفته است ، اما با این وجود بیشتر این تحقیقات معطوف به تأثیر عوامل و متغیرهای مختلف بر سیاست‌ها و قوانین درون شرکتی بوده و تا به‌ حال تحقیقی در خصوص بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی در ایران انجام نگرفته است، لذا پژوهش حاضر در اندازه گیری اجتناب مالیاتی، متغیرهای کنترلی و نحوه ی محاسبه تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی با پژوهش های داخلی کاملاً متفاوت بوده و با جنبه نوآورانه خود به دنبال ارتقای مبانی نظری و غنی‌تر نمودن ادبیات موضوع حاضر است.
1-4-2) اهداف کاربردی
اطلاعات سود برای اینکه مربوط باشد، باید به سرعت در بازار منتشر و در دسترس استفاده کنندگان قرار گیرد . به عبارت دیگر، اطلاعات باید به موقع باشد . به موقع بودن سود، به توانایی سود جاری در انتقال اطلاعات جاری مربوط می باشد . به موقع بودن سود اشاره به این دارد که سود قادر است اطلاعات را به شکل کارامدتر منتقل کند از این رو، اقلام سود حاوی اطلاعات مفید و کیفی بیشتر برای سرمایه گذاران برون سازمانی هستند و باعث کاهش عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیران و سرمایه گذاران خواهد شد. در این تحقیق به موقع بودن سود به عنوان شاخصی برای عدم تقارن اطلاعاتی مطرح می گردد و انتظار میرودکه به موقع بودن سود بر واکنش بازار نسبت به اجتناب مالیاتی تأثیر بگذارد . همچنین اگر اطلاعات مربوط به سود به موقع باشند، منجر به کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و در نتیجه واقعی شدن بازده موردانتظار سرمایه گذاران میگردد. وانگ13 (2010) نشان داد شرکت هایی که سود به موقع تری دارند، بدلیل کاهش عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیران و سرمایه گذاران قیمت سهام آنها سقوط کمتری خواهد داشت. و از آنجایی که بین خطر سقوط قیمت سهام با اجتناب مالیاتی رابطه مثبتی وجود دارد (فروغی،داریوش؛ میرزائی، منوچهر و رسائیان، امیر) و بدان جهت خطر سقوط قیمت سهام در بازار یکی از نگرانی های اصلی سرمایه گذاران است و پژوهش در این زمینه می تواند برای بازار سرمایه حائز اهمیت باشد که با بررسی شرکت هایی که صورتهای مالی خود را بدون اجتناب مالیاتی و به موقع گزارش می نمایند و مقایسه آن با شرکت هایی که صورتهای مالی خود را با اجتناب مالیاتی تهیه وبا تأخیر غیرعادی گزارش می نمایند ، از نگرانی های دولت (اجتناب مالیاتی شرکت) و نگرانی های اصلی سرمایه گذاران (تصمیم گیری ناآگاهانه ) بکاهد ، بنابراین میتوان با ارائه رهنمودهای متکی بر نتایج پژوهش به این اهداف دست یافت ، و بدین گونه باعث کمک به استفاده کنندگان صورتهای مالی ، مدیران شرکتها و نهادهای تدوین کننده قوانین و مقررات مالیاتی و مالی شد. بنابراین نتایج تحقیقات حاضر می تواند برای گروه‌های زیر قابل استفاده باشد :
1- نهادهای تدوین کننده قوانین و مقررات مالیاتی و مالی
2- سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، مردم و دولت
3- سهام‌داران شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
4- مدیران شرکت ها
5- مؤسسات مالی و اعتباری و سرمایه‌گذاری
6- متخصصین و تحلیل‌گران مالی و
7- محققان و دانشجویان.
1-5) سوالات و فرضیه‌های پژوهش
پس از بررسی مساله تحقیق و مطالعات مقدماتی درباره جواب‌های ممکن، برای پاسخ به سوالات مطرح شده در قسمت بیان مسأله، فرضیه‌های زیر تدوین شده‌اند:
1- آیا بین اجتناب مالیاتی و تأخیر در گزارشگری مالی شرکت ها رابطه معنی داری وجود دارد؟
2- آیا بین نرخ مؤثر مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی داری وجود دارد؟
3- آیا بین نرخ مؤثرمالیات نقدی پرداختی و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی داری وجود دارد؟
4- آیا بین تفاوت دفتری مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی داری وجود دارد؟
فرضیه اصلی :
بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی رابطه مستقیم ومعنی دار وجود دارد.
فرضیه های فرعی:
1- بین نرخ مؤثر مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت ارتباط منفی و معنی دار وجود دارد 2- بین نرخ مؤثرمالیات نقدی پرداختی و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت ارتباط منفی و معنی دار وجود دارد.
3- بین تفاوت دفتری مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت ارتباط مثبت و معنیدار وجود دارد .
1-6) روش پژوهش
روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش از نوع تحقیقات همبستگی، از انواع تحقیقات توصیفی می‌باشد (در پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، محقق به بررسی روابط بین دو یا چند متغیر می‌پردازد). شیوه استدلال پژوهش، قیاسی‌ـ استقرایی می‌باشد. قیاسی به این دلیل که برای چارچوب نظری و پیشینه پژوهش از مسیر کتاب‌خانه، مقالات و اینترنت استفاده شده است و استقرایی به دلیل آن‌که جمع‌آوری اطلاعات از مسیر داده‌های اولیه برای قبول یا رد فرضیهها انجام پذیرفته است. در این پژوهش با توجه به نوع داده و روش‌های تجزیه و تحلیل آماری موجود، از روش «داده‌های پانل دیتا» استفاده می‌شود. زیرا به ‌منظور بررسی رابطه‌ی بین اجتناب مالیاتی با تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی، متغیرهای پیش‌بینی و برآورد شده از دو جنبه متفاوت مورد بررسی قرار می‌گیرند. از یک سو، این متغیرها در میان شرکت‌های مختلف و از سوی دیگر، در دوره زمانی مورد نظر آزمون می‌شوند.

1-7) قلمرو پژوهش
1-7-1) قلمرو موضوعی
بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی .
1-7-2) قلمرو زمانی
قلمرو زمانی این تحقیق در برگیرنده سال‌های 1384 الی 1391 می‌باشد .
1-7-3) قلمرو مکانی
از آن‌جایی که شرکت های بورس اوراق بهادار تهران مشمول مقررات خاص سازمان بورس می‌باشند، انتظار می‌رود اطلاعات تهیه شده از سوی این شرکت ها از انسجام، قابلیت اعتماد و کیفیت بالاتری برخوردار باشند. لذا قلمرو مکانی یا همان جامعه آماری این تحقیق شامل شرکت های فعال در بورس اوراق‌بهادار تهران بوده، که طی دوره زمانی تحقیق کلیه اطلاعات مالی آن‌ها در بورس ارائه شده است.
1-8) جامعه و نمونه آماری پژوهش
در تحقیق حاضر کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در یک بازه زمانی 8 ساله، از سال 1384 تا 1391، جامعه آماری تحقیق می‌باشند، نمونه تحقیق به روش حذفی، پس از اعمال پیش فرض‌ها انتخاب می‌گردد.

1-9) تعاریف واژگان کلیدی (تعاریف عملیاتی واژگان)
1-9-1) تعاریف عملیاتی
برخی از واژه‌ها و اصطلاحاتی که به طور رایج در این تحقیق مورد استفاده قرار می‌گیرند، به صورت زیر تعریف می‌شوند. تعریف اصطلاحات از یک سو موجب جهت‌دهی بحث و از سوی دیگر موجب پیش‌گیری برداشت‌های متفاوت خوانندگان از اصطلاحات کاربردی می‌شود.
1-9-2) اجتناب مالیاتی
اجتناب از مالیات، یک نوع سوء استفاده رسمی از قوانین مالیاتی است. این مقوله به بررسی و یافتن راههای گریز از پرداخت مالیات در قوانین مالیاتی مرتبط می شود که مؤدیان به آن وسیله خود را به نحوی از افراد مشمول مالیات کنار می زنند. (دهالیوال و همکاران14، 2004).
رگو15 (2003) اجتناب از پرداخت مالیات را به عنوان استفاده از روش های برنامه ریزی مالیاتی که به طور قانونی، پرداخت مالیات بر درآمد شرکت ها را کاهش میدهد، تعریف کرده است. اجتناب از پرداخت مالیات به طور کلی کاهش آشکار مالیات تعریف شده است (هانلون وهتزمن16،2009) فعالیتهای اجتناب از پرداخت مالیات به طور متداول به ابزارهای صرفه جویی مالیات که منابع را از دولت به سهامداران انتقال میدهد و بنابراین ارزش بعد از مالیات شرکت را افزایش میدهد، مربوط میشود (دسایی و دارماپالا17،2009)
1-9-3) به‌ موقع‌ بودن‌
هرگاه‌ تأخیری‌ نابجا در گزارش‌ اطلاعات‌ رخ‌ دهد، اطلاعات‌ ممکن‌ است‌ خصوصیت‌ مربوط‌ بودن‌ خود را از دست‌ بدهد. ممکن‌است‌ لازم‌ شود که‌ مدیریت‌ نوعی‌ موازنه‌ بین‌ مزیتهای‌ نسبی‌ “گزارشگری‌ به‌موقع‌” و “ارائـه‌ اطلاعات‌ قابل‌ اتکا” برقرار کند. برای‌ ارائـه‌ به‌ موقع‌ اطلاعات‌، اغلب‌ ممکن‌ است‌ لازم‌ شود قبل‌ از مشخص‌ شدن‌ همه‌ جنبه‌های‌ یک‌ معامله‌ یا رویداد، اطلاعات‌ موجود گزارش‌ شود که‌ این‌ از قابلیت‌ اتکای‌ آن‌ می‌کاهد. به‌عکس‌، هرگاه‌ به‌منظور مشخص‌شدن‌ همه‌ جنبه‌های‌ مزبور، گزارشگری‌ با تأخیر انجام‌ گردد، اطلاعات‌ ممکن‌ است‌ کاملاً قابل‌ اتکا شود، لیکن‌برای‌ استفاده‌کنندگانی‌ که‌ باید طی‌ این‌ مدت‌ تصمیماتی‌ اتخاذ کنند بی‌فایده‌ شود. برای‌ نیل‌ به‌ موازنـه‌ بین‌ خصوصیات‌ مربوط‌بودن‌ و قابل‌ اتکابودن‌، باتوجه‌ به‌ الزامات‌ قانونی‌ در مورد زمان‌ ارائـه‌ اطلاعات‌، مهمترین‌ موضوعی‌ که‌ باید مورد توجه‌ قرار گیرد این‌ است‌ که‌ چگونه‌ به‌ بهترین‌ وجه‌ به‌ نیازهای‌ تصمیم‌گیری‌ اقتصادی‌ استفاده‌کنندگان‌ پاسخ‌ داده‌ شود.(کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1390)
1-10) ساختار پژوهش
فصل اول: همان‌طوری که از نظر گذشت، در این فصل هدف تحقیق به عنوان گامی در جهت توسعه تحقیقات اثباتی برای درک بهتر رابطه بین اجتناب مالیاتی با تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی بیان و سپس موضوع تحقیق تشریح و توجیه اهمیت آن مطرح گردید. در نهایت خلاصه‌ای از روش انجام تحقیق، ارائه شد.
فصل دوم: در این فصل به طور فشرده نگاهی به مبانی نظری پشتوانه‌ی انجام این تحقیق دارد و با بررسی یافته‌های تجربی درباره موضوع این تحقیق و موارد مشابه به بررسی اهمیت و تشریح تئوریک متغیرهای مورد استفاده پرداخته شده و سپس پیشینه مختصری از تحقیقات انجام شده قبلی در ارتباط با موضوع تحقیق در سطح داخلی و بین‌المللی ارائه می‌شود.
فصل سوم: در این فصل به تبیین روش تحقیق پرداخته می‌شود. فرضیه‌های تحقیق، تعریف عملیاتی متغیرها، جامعه آماری، روش پردازش داده‌ها، مدل مورد استفاده و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها توضیح داده خواهند شد.
فصل چهارم: این فصل به تجزیه و تحلیل یافته‌ها و اطلاعات اختصاص می‌یابد و در دو بخش آماره‌های توصیفی و استنباط آماری، ابتدا نگاهی کوتاه به آماره‌های پراکندگی داده‌های جمع‌آوری شده خواهد داشت و سپس مدل‌های مختلف تجزیه و تحلیل رگرسیون ارائه و نتایج آزمون‌های آماری بیان می‌گردد.
فصل پنجم: در این فصل ابتدا نتایج تشریح و مورد ارزیابی قرار گرفته، و با یافته‌های تحقیقات مشابه قبلی مقایسه می‌شود. سپس محدودیت‌های احتمالی برای تعمیم نتایج ارائه می‌گردد. در خاتمه زمینه‌هایی برای تحقیق‌های آتی مطرح می‌گردد.
1-11) خلاصه فصل
در این فصل پس از بیان مقدمهای مرتبط با موضوع پژوهش به تشریح و بیان مسأله پژوهش، مروری بر چارچوب نظری پژوهش، اهمیت و ضرورت انجام پژوهش، اهداف پژوهش، اهداف علمی، اهداف کاربردی، پرسشهای پژوهش، تبیین فرضیههای پژوهش، نوآوری پژوهش، روش پژوهش، قلمرو پژوهش، جامعه آماری پژوهش، روش و ابزار گردآوری دادهها و اطلاعات پرداخته شده و در ادامه، روش تحلیل دادهها و در نهایت تعریف مفاهیم، واژههای اختصاصی و متغیرهای پژوهش بیان گردیده است.

فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیق

2-1)مقدمه
هر مطالعه و پژوهش ضمن آنکه مبتنی بر مطالعات پیشین صورت میگیرد، مقدمه و پایه ای برای مطالعات بعدی محسوب میشود. در مطالعات جدیدتر کوشش میشود پیوندها و ارتباطات تازه ای ایجاد شود و هرچه تعداد این حلقه های ارتباطی جدید بیشتر باشد، اهمیت و سهم آن مطالعه در بسط دانش بشر بیشتر خواهد بود. اغلب تحقیقات و پژوهش ها بر پایه ارکان و نتایج مطالعات و تحقیقات پیشین استوارند. در این فصل از تحقیق حاضر به بررسی عناصر و موضوعات مرتبط با تحقیق پرداخته میشود. در ابتدا به معرفی ویژگی های کیفی مرتبط با ارائه اطلاعات و عوامل مؤثر بر رفتار گزارشگری به موقع و همچنین مبانی نظری اجتناب مالیاتی و نقش حسابداران، حسابرسان و مشاوران در اجتناب مالیاتی، سپس به مرور تفاوت بین اجتناب مالیاتی و فرار مالیاتی و زمینه های پیدایش آنها و در ادامه نگاهی به فآیندهای مالیاتی، علل و زمینه های ناکارآمدی نظام مالیاتی در ایران خواهیم داشت. بخش پایانی فصل نیز به بررسی تحقیقات و پژوهش های خارجی و داخلی که با موضوع تحقیق ارتباط دارند، اختصاص یافته است.
2-2)ویژگی‌های کیفی اطلاعات مالی دستیابی به اهداف گزارشگری مالی
برخی‌ ویژگیهای‌ کیفی‌ به‌ محتوای‌ اطلاعات‌ مندرج‌ در گزارشهای‌ مالی‌ و برخی‌ دیگر به چگونگی‌ ارائـه‌ این‌ اطلاعات‌ مربوط‌ می‌شود. ویژگیهای‌ کیفی‌ اصلی‌ مرتبط‌ با محتوای‌ اطلاعات‌، ” مربوط‌ بودن‌“ و ” قابل‌ اتکا بودن‌“ است‌. ویژگیهای‌ کیفی‌ اصلی‌ مرتبط‌ با ارائه‌ اطلاعات‌، ” قابل‌ مقایسه‌ بودن“ و ” قابل‌ فهم‌بودن‌“ است‌. حتی‌ اگر اطلاعات‌ مربوط‌ و قابل‌ اتکا باشد، سودمندی‌ آن‌ درصورت‌ قابل‌ مقایسه‌ نبودن‌ و قابل فهم‌ نبودن‌ دچار محدودیت‌ خواهد بود.
2-2-2)ویژگیهای‌ کیفی‌ مرتبط با محتوای‌ اطلاعات‌
2-2-2-1)مربوط‌ بودن
بارس و همکاران18 ( 2001) مربوط بودن ارزش اطلاعات حسابداری را چنین تعریف نموده اند که ارقام حسابداری در صورتی دارای ارزشی مربوط هستند که رابطه معناداری با ارزش بازار سهام داشته باشند، بنابراین اگرممکن باشد که اطلاعات حسابداری در مدل های پیش بینی مربوط به متغیرهایی مانند ارزش بازار شرکت ها و سایر متغیرهای مرتبط با بازده به عنوان داده های مفید وارد گردند می توان فرضیه مربوط بودن اطلاعات حسابداری را پذیرفت.‌
2-2-2-2)قابل‌ اتکا بودن‌
اطلاعاتی‌ قابل‌ اتکاست‌ که علاوه بر کامل بودن‌، عاری‌ از اشتباه‌ و تمایلات‌ جانبدارانه‌ با اهمیت‌ باشد و به طور صادقانه‌ معرف‌ آن‌ چیزی‌ باشد که‌ مدعی‌ بیان‌ آن‌ است‌ یا به‌ گونه‌ای‌ معقول‌ انتظار می‌رود بیان‌ کند. ( کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1390)
2-2-3)ویژگیهای‌ کیفی‌ مرتبط‌ با ارائـه‌ اطلاعات‌
2-2-3-1)قابل‌ مقایسه‌ بودن‌
استفاده‌کنندگان‌ گزارشهای‌ مالی‌ باید بتوانند گزارشهای‌ مالی یک‌ واحد گزارشگر‌ را طی‌ زمان و واحدهای گزارشگر مختلف را با یکدیگر مقایسه نمایند. بدین‌ترتیب‌ ضرورت‌ دارد اثرات‌ معاملات‌ و سایر رویدادهای‌ مشابه‌ در داخل‌ واحدگزارشگر‌ و در طول‌ زمان‌ برای‌ آن‌ واحد گزارشگر‌ با ثبات‌ رویه ‌اندازه‌گیری‌ و ارائه‌ شود و بین‌ واحدهای‌گزارشگر‌ مختلف‌ نیز هماهنگی‌ رویه‌ در اندازه‌گیری‌ و ارائه‌ موضوعات‌ مشابه‌ رعایت‌ گردد (همان منبع)
2-2-3-2)قابل‌ فهم‌ بودن‌
ویژگی قابل فهم بودن، موجب می‌شود اطلاعات برای استفاده‌کنندگان قابل درک باشد.گزارشهای مالی با مقاصد عمومی واحدهای بخش عمومی باید اطلاعات را به نحوی ارائه دهد که جوابگوی نیازها و دانش پایه‌ای استفاده‌کنندگان آنها، و ماهیت اطلاعات ارائه شده باشد (همان منبع).
2-3)محدودیتهای‌ حاکم‌ بر ویژگیهای‌ کیفی‌ اطلاعات‌ مالی‌
2-3-1)موازنه‌ بین‌ ویژگیهای‌ کیفی‌
در اغلب موارد بین خصوصیات کیفی اطلاعات مالی ، تضاد و ناسازگاری وجود دارد. برای‌ رسیدن به‌ موازنه‌ بین‌ ویژگیهای‌ مربوط‌ بودن‌ و قابل‌ اتکا بودن‌، باتوجه‌ به‌ الزامات‌ قانونی‌ در مورد زمان‌ ارائـه‌ اطلاعات‌، مهمترین‌ موضوعی‌ که‌ باید مورد توجه‌ قرار گیرد این‌ است‌ که‌ چگونه‌ به‌ بهترین وجه،‌ نیازهای‌ تصمیم‌گیری‌ و پاسخگویی‌ تأمین شود (هندریکسون19،1992).
2-3-2)به موقع بودن
به موقع بودن را به معنای وجود اطلاعات قابل دسترسی برای یک تصمیم گیرنده قبل از اینکه این اطلاعات قابلیت تأثیرگذاری بر تصمیمات را از دست بدهد، تعریف کرد (20SFACشماره2).
2-3-3)ملاحظات منفعت و هزینه
برخی تصور می کنند که اطلاعات نوعی کالای مجانی است ، اما تهیه و ارائه ی اطلاعات مانند هر کالای دیگری دارای هزینه می باشد و در تهیه و ارائه آن باید رابطه ی منفعت و هزینه را در نظر گرفت (همان منبع).
2-4)عوامل مؤثر بر رفتار گزارشگری به موقع
گزارشگری به موقع تابعی از عوامل مختلف است. این عوامل معمولاً به دو گروه تقسیم میشوند. دسته ی اول عوامل مربوط به حسابرسی21 و ویژگیهای حسابرس و دسته ی دوم مربوط به ویژگیهای شرکت22 و عملکرد مدیریت هستند. عوامل مربوط به حسابرسی آنهایی هستند که احتمالاً در اجرای وظایف حسابرسی و صدور گزارش حسابرسی به موقع نقش دارند. در مقابل عوامل مخصوص شرکت و عملکرد مدیریت آنهایی هستند که مدیریت را برای ارائهی گزارش سالیانهی به موقع یا کاهش هزینه های مرتبط با تأخیر غیرعادی گزارشگری قادر میسازد )انسا23، 2000) در این تحقیق، تعدادی از این ، عوامل که مربوط به شرایط اقتصادی در ایران هستند و برای آنها، داده های قابل دسترس وجود دارد مورد بررسی قرار گرفته است. این عوامل شامل اندازه شرکت، سودآوری، نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام، اهرم مالی، عمر شرکت، پایان سال مالی، حجم معاملات سهام ومواردی از این قبیل را نام برد؛ اثر هریک از موارد فوق الذکر بر روی به موقع بودن در زیر به صورت تئوری بیان شده است.
2-4-1) اندازه شرکت
به موقع بودن انتشار گزارش سالیانه یک تابعی از اندازه شرکت گزارشگر است. معمولاً شرکت های بزرگ به چند دلیل گزارشگران به موقعی هستند. اول آنها منابع بیشتری دارند، کارمندان حسابداری بیشتر و با میزان تحصیلات بالاتر و سیستم‌های اطلاعاتی حسابداری پیشرفته که در نتیجه به‌موقع‌تر گزارش می‌کنند. بیشتر شرکت های بزرگ قادر به نصب تجهیزات و سایت‌های کامپیوتری، خرید برنامه‌های کامپیوتری یا استفاده از برنامه نویسان جهت نوشتن برنامه های لازم و به طور خلاصه دسترسی آسان به امکانات سخت افزاری و نرم افزاری که در پردازش و کنترل موجودی ها و عملیات سریع، صحیح و دقیق‌تر هستند. استفاده از وسایل به تهیه سریع و فوری حساب‌ها و گزارشگری سالیانه به موقع منتج خواهد شد24.
دوم شرکت های بزرگ برای داشتن سیستم‌های کنترل داخلی قوی‌تر با این نتیجه که حسابرسان زمان کمتری در آزمون‌های محتوی و رعایت صرف می کنند باعث می‌شود تأخیر غیرعادی حسابرسی حداقل شود و همچنین شرکت ها با در اختیار گذاشتن تعدادی از پرسنل خود به حسابرسان و بازرسان باعث تسهیل امور حسابرسی می‌شوند که در نتیجه شرکت ها را قادر به گزارشگری فوری به مردم می‌کند.
سوم شرکت های بزرگ به وسیله تعداد نسبتاً زیادی از تحلیلگران مالی پیروی می‌شوند که معمولاً به صدور به موقع گزارشات سالیانه برای تأیید و تعدیل انتظاراتشان از جنبه‌های اقتصادی حال و آینده متکی هستند. اینجا یک محرکی برای چنین شرکت هایی برای گزارشگری به موقع برای اجتناب از معاملات حدسی در سهامشان، به وجود می آید.
محققان فرض می‌کنند که شرکت های بزرگتر از حساسیت بیشتری نسبت به شرکت های کوچه برخوردارند و بنابراین با انگیزش‌های متفاوتی در انتخاب روش های حسابداری رو به رو هستند (واتس25و زیمرمن26 1978) و (گانون27 1967). فرضیه اندازه مبتنی بر این فرض است که در شرکت های بزرگتر هزینه‌های سیاسی بیشتری نسبت به شرکت های کوچکتر وجود دارد و انتقالات ثروت بزرگتری به آنها تحمیل می‌شود (دهالیوال28 1980) و (دکین29 1979). و همچنین شرکت های بزرگتر تحت فشارهای سیاسی بیشتری برای ارائه زودتر گزارشاتشان هستند. شواهد تجربی قابل دسترس پیشنهاد می‌کند که شرکت های بزرگتر از همتاهای کوچکترشان گزارشگران به موقع‌تری هستند. (اَشتون30 1989)، (فرست31 و پونال32 1994).
اندازه شرکت در تحقیقات مختلف به وسیله کل فروش یا کل دارایی‌های شرکت اندازه‌گیری شده است. در یک تحقیق انجام شده توسط آقای واتس و زیمرمن در سال 1989 نماینده اندازه شرکت به صورت فرمول زیر بوده است:
ارزش دفتری بدهی ها + ارزش بازار حقوق صاحبان سهام = اندازه شرکت
در تحقیق مزبور اندازه شرکت به وسیله کل دارایی‌ها (ارزش دفتری) پایان سال هر شرکت همانند مطالعات قبلی اندازه گیری می شود (دیویس33 و ویترد34 1980، سیمنت35 1995).
2-4-2) سودآوری
انتظار میرود سودآوری رفتار گزارشگری به موقع شرکت را تحت تأثیر قرار دهد. دای36 و اسریدر37 (1995) بیان کردند که شرکت های با نتایج موفق (اخبار خوب سریع‌تر گزارش خواهند کرد از شرکت های با عملیات ناموفق یا آنهایی که زیان انباشته دارند (اخبار بد)). دلیل آن این است که سودآوری، کارایی عملیات شرکت را اندازه گیری می‌کند. عملکرد یک شرکت یک اثر برجسته هم بر روی بازار اوراق بهادار شرکت و هم بر روی مهارت های مدیریتی شرکت دارند.(مَن38 1965، فما39 1980، واتس و زیمرمن40 1986).
شواهد تجربی به صورت زیر بیان شده است. برای مثال دایر و مچاق (1975) هیچ ارتباطی بین سودآوری و کل فاصله گزارشگری در استرالیا گزارش نکردند. در مقابل لاورنس41 (1983) شواهدی تهیه کرد که شرکت های دچار آشفتگی مالی در ایالت متحده بی جهت انتشار گزارشات سالیانه شان را به تعویق انداختند. او مشاهده کرد که در حدود 47 % از شرکت ها در نمونه‌اش چهار یا بیشتر از چهار ماه بعد از پایان مالی شان برای گزارش به عموم وقت صرف می کنند .
2-4-3) نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام
این امکان وجود دارد، شرکتهایی که نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام آنها بالا باشد؛ تمایل داشته باشند میزان و سطح ریسک خود را پنهان نمایند.آنها ممکن است برای این منظور درصدد برآیند، صورتهای مالی سالانه خود را با تأخیر منتشر کنند. از طرف دیگر بالا بودن نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام، احتمال ناتوانی شرکت در بازپرداخت بدهی و ایفای تعهدات را افزایش میدهد. در چنین مواردی حسابرسان نگران کمتر از واقع نشان دادن بدهیها توسط شرکت خواهند بود. بنابراین حسابرسان برای کاستن میزان مسئولیت خود در مقابل دعاوی مطروحه احتمالی در آینده، رسیدگی کامل تری را برنامه ریزی کرده و روشهای حسابرسی را بهگونه ای طراحی و اجرا مینمایند که از کامل بودن بدهی های ثبت شده اطمینان حاصل کنند. انجام این گونه اقدامات از جانب حسابرسان ، موجب طولانی شدن زمان تکمیل عملیات حسابرسی و تأخیر در انتشار صورتهای مالی خواهد شد (سلطانی42، 2002)
2-4-4) اهرم مالی

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید